Tristan Bangma: ‘Ik heb een stukje vrijheid terug’

Tandemwielrenner Tristan Bangma (23) is wereldkampioen op de weg en paralympisch kampioen op de baan. Ondanks dat hij amper iets ziet, kan hij sinds kort weer zelfstandig fietsen. Met dank aan 5G-technologie. Een monoloog over zelfmoordgedachten, dromen verwezenlijken en verdwenen hagelslag.

“‘Kun je het zien?’ hoor ik soms als ik in de supermarkt met mijn gezicht vlak voor de koelcellen sta omdat ik vanwege de glazen deuren niet goed kan zien wat waar ligt. Als je naar mijn ogen kijkt zou je het niet zeggen, maar ik heb slechts één procent zicht. Je kunt het ’t beste omschrijven als dichte mist, ik zie alleen contouren. Door mijn visuele beperking staat mijn hele leven in het teken van denken in mogelijkheden en kansen benutten. Toen ik vorig jaar zomer door Vodafone werd benaderd met de vraag of ze iets mochten ontwikkelen voor op mijn fiets waardoor ik zelfstandig en veilig op de wielerbaan kon navigeren, leek me dat heel gaaf. In het begin was het even spannend, maar ik merkte meteen dat de technologie heel nauwkeurig was en dat ik erop kon vertrouwen.

In het dagelijks leven ben ik aangewezen op mijn gehoor, het is mijn belangrijkste zintuig. Door het geluid dat ik via de 5Gtechnologie doorkreeg op de oortjes die ik inhad, wist ik precies waar ik me op de baan bevond. Ging ik omhoog naar de boarding, dan hoorde ik een hard geluid in mijn rechteroor. Reed ik naar de onderkant van de baan, dan kreeg ik dat op het linkeroor door. Het was alsof er een cirkel van geluid om me heen was. Inmiddels heb ik vier keer met 5G-technologie op de baan gereden en het blijft bijzonder.

Weer zelf kunnen sturen, heel anders dan ik achterop de tandem gewend ben. Ik heb een stukje vrijheid terug die ik vroeger had toen ik naar school fietste, mijn krantenwijk deed en met mijn vader ging mountainbiken. Ik had niet gedacht ooit nog zelfstandig te kunnen fietsen.”

‘Het was een lange neus naar de pestkoppen. Ik had diep in de put gezeten en daar stond ik met een gouden medaille om mijn nek!’

“Tot mijn zevende had ik een normale jeugd in het Friese Donkerbroek. De problemen met mijn ogen begonnen in groep vier van de basisschool. Ik kreeg een vaste plek achterin de klas en al snel had ik moeite met het aflezen van het bord. Een bril hielp niet en via de huisarts kwamen mijn ouders en ik in het ziekenhuis in Drachten terecht. Daar werd gezegd dat er niets aan de hand was en dat ik gewoon een bril nodig had. Toch bleef ik last houden. Een plekje voorin de klas hielp ook niet.

Uiteindelijk werd ik doorverwezen naar het ziekenhuis in Groningen en daar werd opticus atrofie geconstateerd, een aandoening van de oogzenuwen waarbij de waargenomen beelden niet snel genoeg en onvoldoende worden doorgegeven aan de hersenen. Ik bleek nog een gezichtsvermogen van 25 procent te hebben. De ernst van de situatie drong in het begin niet tot me door. Ik zat op korfbal, was topscorer, en gooide de ballen er vanaf de middellijn in.

Tekst gaat verder onder de foto

Een jaar later werd steeds duidelijker wat voor impact mijn visuele beperking op mijn leven had. Toen begon het pesten. Mijn gymtas werd bijvoorbeeld afgepakt en in de bosjes gegooid omdat ik ’m daar moeilijk kon vinden. Ik werd door mijn klasgenoten behandeld alsof ik anders was en daardoor ging ik me ook zo voelen. Dat maakte me boos. Vaak kwam ik na school huilend thuis. Mijn ouders begrepen mijn boosheid niet, ik moest me niet aanstellen.

Helden Magazine 55

Het eerste gedeelte van het verhaal van Tristan Bangma komt voort uit Helden Magazine nummer 55. De 55ste editie staat in het teken van Gouden duo’s. Kjeld Nuis en Joy Beune zijn naast collega’s ook geliefden. Over hun relatie was veel te doen. Voor het eerst doen ze samen hun verhaal.

Naast het verhaal van Kjeld Nuis en Joy Beune lees je veel meer interviews en reportages met én over jouw favoriete Nederlandse topsporters. Zo hebben Rafael van der Vaart en Theo Janssen veel gemeen. Ze zijn generatie genoten, linkspoten en levensgenieters. Daarnaast beleefde Femke Bol haar internationale doorbraak, doet Dylan Groenewegen voor het eerst uitgebreid zijn verhaal over De Val, waarbij collega Fabio Jakobsen zwaargewond raakte en blikt Wilco Kelderman terug op de bloedstollende ontknoping van zijn derde plek in de Giro.

Ook in de 55ste editie van Helden spraken we vrienden en sinds kort weer ploeggenoten: Kai Verbij, Thomas Krol en Dai Dai N’Tab. Gingen we langs bij drievoudig olympisch kampioene, Jorien ter Mors over onder meer KiKa, Lara van Ruijven en de liefde. Is Tonny Vilhena gelukkig in Rusland bij FC Krasnodar en won Richard Krajicek 25 jaar geleden Wimbledon. Vandaag de dag heeft hij een andere uitdaging: toernooidirecteur van het ABN AMRO WTT zijn in coronatijd.

Verder maakte speler van Atalanta Bergamo en Oranje, Hans Hateboer de verschrikkingen van corona in het zwaargetroffen Bergamo van dichtbij mee. Wil Carsten Nienhuis naar de Olympische Spelen als alpineskiër. In ‘de dag dat alles misging’ blikt Adelinde Cornelissen terug op de Spelen van 2016 en staan we stil met Aniek Nouwen in de ‘Leeuwinnen in het Rijks’.