Suzanne Harmes: ‘De trauma’s zaten opgesloten in mijn lichaam’

De bom barstte afgelopen zomer na de bekentenis van trainer Gerrit Beltman dat hij jarenlang turnsters had mishandeld. Renske Endel (37), Suzanne Harmes (35), Verona van de Leur (35) en Gabriëlla Wammes (35) hadden tien jaar geleden al het lef om hun nek uit te steken en in Helden te vertellen over de misdragingen van Beltman en zijn collega Frank Louter die bij hen diepe sporen hadden nagelaten. We zochten de turnsters die in 2001 en 2002 werden gekozen als Sportploeg van het Jaar wederom op.

“Frank schold me uit, altijd kreeg ik te horen dat ik een dikke koe was of een kutwijf. Ik werd ongeveer vanaf mijn tiende getreiterd door hem. Schelden, kleineren en pesten hoorden bij de dagelijkse gang van zaken. Hij was echt een kei in de geestelijke mishandeling. Frank heeft me ook weleens geslagen, als ik in zijn ogen een element niet goed deed,” vertelde Suzanne Harmes tien jaar geleden in Helden over haar tijd bij Frank Louter.

“Ik kon best goed tegen al dat gepest en gescheld. Hij kon bij mij ver gaan voordat ik het niet meer trok. Ik was niet bang voor Frank, ik denk dat ik de enige was. Hij vond mij brutaal, ik was een lastpak. Ik was het pispaaltje, omdat ik de enige was die wat terugzei als ik werd uitgescholden. Ik kon minutenlang stilstaan om de vernederingen te ondergaan. Het ging bij mij het ene oor in en het andere uit. Werd Frank helemaal gefrustreerd, omdat ik niet reageerde.”

Suzanne had een abonnement op uit de zaal weggestuurd worden. Ondanks alles dacht ze niet aan stoppen, want dan voelde het alsof Louter zijn zin kreeg. Ze vertelde na verloop van tijd niet alles meer aan haar ouders. “Het was niet dat ik dat niet durfde, maar anders was mijn moeder heel boos op Frank geworden of verdrietig. Ze ging geregeld verhaal halen. Als zij klaagde, was het gescheld en getreiter de dag erop nog veel erger. Dat wilde ik niet. Zei ik tegen haar: ga er nou maar niet heen, want dan krijg ik alleen maar meer gezeur.

Mijn moeder lag vaak met rugpijn thuis door alle ellende. Ze heeft alles opgeschreven wat er gebeurde in die periode. Ze zei: ‘Als je er genoeg van hebt, dan stop je of ga je ergens anders trainen.’ Maar ja, ik woonde thuis en trainde in Zoetermeer. Ik vond het niet leuk om al op mijn dertiende in een gastgezin te belanden. Ik probeerde het daarom zo lang mogelijk vol te houden.

”Na de EK van 2002 werd ze in de trainerskamer geschopt door Louter, na de ‘karatetrap’ was de maat vol. Suzanne vertrok naar Boris Orlov. Liefst 22 schriftjes en twee multomappen had Marian Harmes in zeven jaar tijd volgeschreven. Daarin beschreef ze hoe Louter haar dochter ‘Flappie’ noemde en haar voor de hele groep nadeed. Twaalf was ze toen. En ze schreef hoe hij haar voor snol of slet versleet als haar bh-bandje onder haar shirt vandaan kwam. Een citaat uit augustus 1996, toen Suzanne tien was. ‘Namen die Frank de turnsters heeft gegeven: teringkoeien, dikke slappelingen, luie flikkers, ordinaire snollen, mongolen, koeienkoppen zonder hersens, dikke vette reet, ordinaire del, debiele varkens. En als ze de zaal in mochten zei hij: ‘Kom maar op koeien, de wei is open.’’

Suzanne in 2011: “Ik denk weleens: hoe kun je met jezelf leven, als je weet wat je zoveel jonge meisjes hebt aangedaan. Het is wonderbaarlijk dat ik achteraf geestelijk geen last heb van wat mij is aangedaan? Ik heb geen psychische hulp hoeven zoeken.” De avond valt in Arnhem als Kevin, de Franse vriend van Suzanne, opendoet. Suzanne heeft hun zoontje Isaiah van zes maanden oud in haar armen. Op de bank van het rijtjeshuis zit Lugano, de dertienjarige zoon uit een eerdere relatie van wie ze tijdens haar turnloopbaan beviel.

‘Vier jaar nadat ik was gestopt, ben ik naar een psycholoog gegaan. Die constateerde dat ik PTSS-achtige symptomen had’

“Toen ik tien jaar geleden mijn ervaringen met jullie deelde, was ik net een paar maanden gestopt met turnen,” vertelt Suzanne. “Met Gabriëlla Wammes ben ik naar aanleiding van het verhaal in Helden uitgenodigd bij het tv-programma Knevel & Van den Brink. In de uitzending zei een van hen dat ze Frank Louter hadden gebeld voor een reactie en dat hij ons ‘fantasten’ had genoemd. Niemand had me voorafgaand aan de live-uitzending verteld dat we met die uitspraak geconfronteerd zouden worden. We waren jong en kwetsbaar, het was voor ons heel spannend dat we als eersten ons verhaal hadden gedaan en als je dan ineens wordt uitgemaakt voor fantast… Ik was daar echt overstuur van. Na die quote wilde ik maar één ding: weg!

Tekst gaat verder onder de foto

Ik vond het zo laf. Wij hadden niks verzonnen, wat zich in de turnhallen heeft afgespeeld is inmiddels wel duidelijk, maar was dat toen nog niet. Ik had het gevoel dat ik me moest verantwoorden, was achteraf zo kwaad dat ik bij die mannen aan tafel was gaan zitten. Hoewel de reacties op het verhaal overwegend positief waren, schoot mijn gemoedstoestand nadat ik mijn verhaal had gedaan alle kanten op. Ik deed me altijd sterk voor, dat was de overlevingsstrategie die ik mezelf als meisje had aangeleerd als ik weer eens werd uitgescholden. Ik was hard voor mezelf, liet me nooit kennen, riep altijd dat ik geen psychische hulp nodig had en dat ik geen last had van wat Frank mij had aangedaan. Maar ik merkte al snel dat ik grote moeite had met het verwerken van wat in de turnhal was gebeurd.

Helden Magazine 56

Het eerste gedeelte van het verhaal van Suzanne Harmes komt voort uit Helden Magazine 56, waar bondscoach van het Nederlands elftal: Frank de Boer zich uitspreekt over het WK in Qatar, Virgil van Dijk, de kansen van ‘zijn’ Oranje, Louis van Gaal, Guus Hiddink en zijn rol als vader van drie dochters. Naast het verhaal van Harmes delen ook oud-turnsters: Gabriëlla Wammes, Renske Endel en Verona van de Leur nogmaals hun schokkende verhalen.