Lionel Messi: Een Rolls-Royce met Frans kenteken

Het was een bewogen jaar voor Lionel Messi. Hij won op zijn 34ste zijn eerste hoofdprijs met Argentinië. Een maand later vertrok hij in tranen van het in financiële nood verkerende Barcelona naar Paris Saint-Germain. Onlangs kreeg hij voor de zevende keer de Ballon d’Or uitgereikt. We blikken terug met Ronald Koeman, Henk ten Cate, Giovanni van Bronckhorst, Ruud Gullit, Edwin Winkels en Ron Vlaar.

De vreugdetranen van een maand eerder, toen hij met Argentinië de Copa América, de Zuid-Amerikaanse tegenhanger van het EK, had gewonnen en zijn land voor het eerst een hoofdprijs had bezorgd, waren net opgedroogd. De tranen van 8 augustus verraadden groot verdriet. Zelfs voor Lionel Messi, volgens velen de beste voetballer ooit, bleek er geen weg meer terug. Na 778 officiële duels voor Barcelona, waarin hij 672 keer scoorde, tien landstitels en vier Champions League-zeges vierde, moest hij de club verlaten waarvoor hij in februari 2001 op zijn dertiende samen met zijn familie geboorteland Argentinië had verlaten.

De financiële problemen van Barça bleken zo groot – alleen al in het seizoen 2020/2021 werd een verlies van een half miljard geleden – dat de club genoodzaakt was hem te laten gaan.

Messi vond op zijn 34ste onderdak bij Paris Saint-Germain. Al snel was er kritiek. De Messi die ze de eerste maanden in Parijs voorgeschoteld kregen, leek niet op de Messi die iedereen liet watertanden in Barcelona. Kritiek was er ook toen hij eind november voor de zevende keer de Ballon d’Or overhandigd kreeg. Hij heeft nu twee Gouden Ballen meer dan zijn rivaal Cristiano Ronaldo, maar velen vonden dat Bayern München-spits Robert Lewandowski meer aanspraak maakte op de titel beste voetballer van de wereld. Kortom, het was een bewogen jaar voor Lionel Messi.

Klote dag

“Messi is met afstand de beste speler met wie ik als trainer te maken heb gehad,” zegt Ronald Koeman, die vorig seizoen met Lionel Messi werkte bij Barcelona. “Alles wat je een jonge voetballer zou willen leren, beheerst hij. Messi heeft een geweldig inzicht, een absolute controle over de bal, een geweldige eerste aanname. Elke bal speelt hij precies met de juiste snelheid en hij heeft voortdurend oog voor de situatie om hem heen. Messi heeft geen trainer nodig. Als coach moet je niet anders doen dan het elftal om hem heen bouwen, zodat hij zijn acties kan maken. Dus moet je spelers om hem heen zetten die lopen en ruimtes maken. En niet te veel spelers die de bal ook graag hebben.”

Koeman zag van nabij hoe goed Messi zich dag in dag uit verzorgde. Het is de reden dat hij zo weinig geblesseerd is. “Hij was heel consciëntieus aan het werk in de gym, deed heel nauwgezet oefeningen om fit te blijven. En hij speelde alles, klaagde nooit. Hij is een echte winnaar. Elk spelletje dat we speelden op de training wilde hij winnen. Iedere kans benutte hij. Als het moest, deed hij het met een prachtig lobje, maar het liefst scoorde hij zo zakelijk mogelijk. Als die bal maar zat.

En hij is ook een teampeler. Als een medespeler er beter voor stond, speelde hij hem altijd af. Dat is ook een bewijs van bijzondere klasse.” Volgens Koeman is Messi als voetballer te vergelijken met Johan Cruijff, die in de jaren zeventig Ajax, Oranje en Barcelona bij de hand nam.

“In het voelen van de ruimtes om hen heen, het wachten wanneer ze de bal moeten spelen en vooral met welke snelheid; daarin leken ze op elkaar. Ze hadden ook allebei de bal heel kort aan de voet. Johan had net als Messi ook ogen in z’n achterhoofd. Doordat ze steeds wisten wat er achter hen gebeurde, konden ze tegelijkertijd andere spelers aansturen. En dan het anticiperen. Messi beslist zo snel als een verdediger een voet ergens tussen zet. Dat had Johan ook.” Net nadat Koeman in de zomer van 2020 werd aangesteld als trainer van Barcelona maakte Messi bekend dat hij wilde vertrekken.

“Hij was een beetje klaar met de club, vond dat afspraken niet waren nagekomen en liet duidelijk merken dat hij geen elftal zag waarmee hij prijzen kon winnen. Ik ben bij Messi thuis geweest om te vertellen hoe ik zijn rol zag als hij zou blijven. Wat we daar verder hebben besproken, is iets tussen hem en mij. Ik had een goede band met hem, vond het heel prettig werken met hem. Ik betrok hem ook bij mijn ideeën over het elftal en vroeg hem ook wel hoe en waar hij zelf het liefst speelde. In dat jaar heb ik zowel op de training als op de bank heel vaak van hem genoten.”

Tekst gaat verder onder de foto

In de zomer van 2021 vertrok Messi bij Barcelona, gedwongen door de financiële nood bij de club. Het maakte het werk van Koeman – die eind oktober werd ontslagen – als trainer ook meteen een stuk moeilijker. “Messi heeft me niet persoonlijk verteld dat hij wegging. Ik was aanwezig bij die persconferentie waar hij afscheid nam, maar toen was het zo druk dat er geen mogelijkheid was voor een persoonlijk afscheid. Dat is ook geen probleem. Het was voor de club, voor mij, voor iedereen een enorme klap dat hij Barcelona verliet.

Dat was een klote dag. Niet alleen de mens Messi nam na zoveel jaren afscheid van Barcelona, je leverde als club ook zo’n veertig doelpunten en ik-weet-niet-hoeveel assists per seizoen in. Als ik terugkijk, denk ik dat we op basis van respect hebben samengewerkt, zowel van hem naar mij als van mij naar hem.”

Eigenwijs

Henk ten Cate vormde met Frank Rijkaard de technische leiding bij Barcelona toen Messi op 16 november 2003 zijn debuut maakte in het eerste elftal. Hij was toen zestien jaar, vier maanden en 23 dagen oud. “We waren tijdens een interlandweek uitgenodigd voor de opening van het nieuwe stadion van FC Porto, moesten de selectie noodgedwongen aanvullen met jeugdspelers. We hadden gehoord dat er bij het derde team een bijzonder talent speelde. Barça C speelde in dorpen rondom Barcelona tegen ploegen met van die geslepen oud-profs. Bovendien speelden ze destijds nog veel op gravel. Messi kreeg de ene na de andere doodschop, hoorden we.

‘Ten Cate: ‘Uiteindelijk moesten we noodgedwongen beslissen om Messi buiten de selectie te laten voor de Champions League-finale. O, wat was-ie boos! Oi, oi, oi!’

Helden Magazine 60

Het eerste gedeelte van het verhaal over Lionel Messi komt voort uit Helden Magazine 60. Deze editie staat voor een groot deel in het teken van de Olympische Spelen, waar Golden Girl Suzanne Schulting vier jaar geleden ‘zomaar’ olympisch kampioen werd en nu de favoriet is op elke afstand.

In Helden Magazine 60 lees je een uitgebreid interview met succesvolste Nederlandse olympiër, Ireen Wüst. Ook spraken we Thomas Krol over onder meer zijn transformatie en Kjeld Nuis. Krijgt Sven Kramer in aanloop naar zijn laatste Spelen tien stellingen voorgelegd, spreken we met Antoinette de Jong over trouwen en een nieuwe koers én lacht het leven Irene Schouten toe, al weet ze ook maar al te goed hoe de andere kant van de medaille eruitziet.

Ook in Helden Magazine 60 wist Botic van de Zandschulp in 2021 de sprong naar de top honderd te maken, maar dat is pas het begin voor de 26-jarige tennisser. Een gesprek met Peter Bosz over stress, Ajax en zijn ambitie om op een dag bondscoach te worden. Naast speler van Atalanta Bergamo en Oranje is Marten de Roon ook influencer. Op basis van 10 social media-posts gingen wij het gesprek met de voetballer aan.