Sifan Hassan: ‘Ik ben geen Super Woman’

Een postolympische dip, ook Sifan Hassan (30) kan erover meepraten. Jarenlang stond alles in het teken van het heilige doel: de Spelen in Tokio. Ze won daar twee keer goud en één keer brons. Na de Spelen was de motivatie om hard te lopen ver te zoeken. In aanloop naar het WK atletiek in Boedapest (19-27 augustus) en de Spelen in Parijs is de batterij weer opgeladen. “Ik heb echt geworsteld.”

Ze doet dingen die anderen niet doen. Al haar hele leven lang. Sifan Hassan liep op 23 april in Londen haar eerste marathon in wedstrijdverband. En ze won meteen. Met haar tijd van 2.18.33 verpulverde ze bovendien het Nederlands record, ze was meer dan vier minuten sneller dan het oude record. Daarnaast kwalificeerde ze zich meteen voor de olympische marathon van volgend jaar in Parijs.

Sifan was wereldnieuws, met open mond hadden kenners en niet-kenners naar haar optreden gekeken. Want dat was het. Sifan had tijdens ramadan keihard doorgetraind, at en dronk pas na zonsondergang. Ondanks problemen aan haar heup in de voorbereiding ging ze van start. Haar doel: de marathon uitlopen. Halverwege moest ze tot twee keer toe kort stoppen om te rekken. Met een grimas op haar gezicht vervolgde ze haar weg.

Iedereen dacht dat ze zou uitstappen. Maar het ging steeds beter. Sifan keerde terug in de kopgroep en versloeg met een magistrale versnelling de hele aanwezige wereldtop. Alles wat de dertigjarige atlete aanraakt, verandert in goud. Van de 1500 meter tot en met de marathon; Sifan draait nergens haar hand voor om. Zo lijkt het. Toch heeft ook de alleskunner een moeilijke tijd achter de rug.

Tekst gaat verder onder de foto

Taart

“Ik heb nooit doorgehad hoe zwaar het allemaal is geweest, had maar één ding in mijn hoofd: de Spelen in Tokio. Pas toen die voorbij waren, merkte ik hoeveel ik fysiek en – vooral – mentaal van mezelf heb gevraagd,” zegt Sifan Hassan, terwijl ze een slokje van haar cappuccino neemt op het kantoor van haar management Global Sports Communication in Nijmegen.

Ze is niet de eerste en ook zeker niet de laatste topsporter die jarenlang met oogkleppen op naar de Spelen heeft toegewerkt en die na het volbrengen van de heilige missie de rekening gepresenteerd kreeg. Tal van olympisch kampioenen kunnen meepraten over de postolympische dip. De club heeft er met de dertigjarige Sifan een nieuw lid bij.

Vooral het jaar uitstel van de Spelen in Tokio door de coronapandemie heeft er flink ingehakt, vertelt ze. “De route was helemaal uitgestippeld. Ik moest goed zijn bij het WK in Doha in 2019 en dan een jaar later schitteren op de Spelen. Alles verliep volgens plan, ik werd wereldkampioen op de 1500 en 10.000 meter, liep in 2020 tijdens de FBK Nazomerwedstrijd in de regen een tijd van 29 minuten en 36 seconden op de tien kilometer.

Ik was in staat om als eerste vrouw een tijd onder de 29 minuten te lopen, was in de vorm van mijn leven. Er waren alleen geen Spelen om te bewijzen hoe goed ik was, die waren een jaar uitgesteld. Je moet het zo zien: de taart was helemaal klaar, maar in plaats van hem op te eten, moest ik hem een jaar laten staan. Mentaal was dat vreselijk zwaar.”

De piekeraar in Sifan kwam in die periode naar boven. Kon ze haar goede vorm nog een jaar vasthouden? Daarnaast verliep in een periode dat Amerika steeds meer op slot ging haar visum toen ze op hoogtestage in Ethiopië was. In aanloop naar de Spelen kon ze een tijdlang Amerika, waar ze woont en traint, niet meer in en verliep het contact met haar coach Tim Rowberry online of via de telefoon.

“Ik was zo gestrest. Steeds was er ook de angst voor een coronabesmetting. Die angst was misschien nog wel het ergst toen ik al in Tokio was. Er waren atleten die daar positief testten en voor wie de Spelen voorbij waren voordat ze begonnen.

Tijdens de Spelen werd ik elke dag getest op corona. Telkens was ik stikzenuwachtig tot de uitslag van de test er was. Ik dacht telkens: het zal toch niet zo zijn dat ik nu naar huis moet, dat ik vijf jaar lang voor niets heb getraind? Ik vind het een wonder dat atleten niet knettergek zijn geworden in die periode. Het was zo zwaar.”

De piekeraar in Sifan kwam in die periode naar boven. Kon ze haar goede vorm nog een jaar vasthouden? Daarnaast verliep in een periode dat Amerika steeds meer op slot ging haar visum toen ze op hoogtestage in Ethiopië was. In aanloop naar de Spelen kon ze een tijdlang Amerika, waar ze woont en traint, niet meer in en verliep het contact met haar coach Tim Rowberry online of via de telefoon. “Ik was zo gestrest. Steeds was er ook de angst voor een coronabesmetting. Die angst was misschien nog wel het ergst toen ik al in Tokio was.

Er waren atleten die daar positief testten en voor wie de Spelen voorbij waren voordat ze begonnen. Tijdens de Spelen werd ik elke dag getest op corona. Telkens was ik stikzenuwachtig tot de uitslag van de test er was. Ik dacht telkens: het zal toch niet zo zijn dat ik nu naar huis moet, dat ik vijf jaar lang voor niets heb getraind? Ik vind het een wonder dat atleten niet knettergek zijn geworden in die periode. Het was zo zwaar.”

Onverschillig

De Spelen begonnen voor Sifan ook nog eens dramatisch, met een val in de series van de 1500 meter. Ze stond snel op en snelde het hele veld voorbij. Diezelfde dag won ze ook nog olympisch goud op de 5000 meter. Tijd om het succes te vieren was er niet. Ze moest snel herstellen, want twee dagen later was de halve finale van de 1500 meter. Weer twee dagen later pakte ze brons op die afstand om 24 uur later goud te pakken op de 10.000 meter. Uitkomen op drie afstanden was al uniek, maar daarop ook nog eens drie medailles winnen, was dat helemaal.

Haar successen vierde ze vooral in bed. “Ik na de Spelen drie weken lang alleen maar slapen. Alles draaide lange tijd om olympisch kampioen worden. Ineens was ik het. Ik dacht: wat nu? Ik werd er ook onverschillig van. Zo van: als het nu niet meer lukt, dan lukt het maar niet. Na de Spelen zat ik thuis en dacht: who cares?”

Ze was van plan om na een paar weken rust de training weer op te pakken, maar was toen nog steeds op. “Het lukte me simpelweg niet om te gaan trainen. De motivatie ontbrak ook, er was geen doel om naartoe te werken. In aanloop naar de Spelen moest mijn coach me juist afremmen, Tim zei geregeld: ‘Je traint te hard, je moet het rustiger aan doen.’ Ik zei dan altijd dat het wel meeviel, dat ik nog wel even door kon gaan. In de maanden na Tokio zei mijn trainer juist: ‘Je moet trainen.’ Ik antwoordde dan: I don’t care, leave me alone. Toen ik weer begon met trainen en Tim zei dat het niet goed ging, dacht ik: so what? Voorheen was ik dan van slag. Toen niet. Ik zei: oké, doei. En ging naar huis.”

Trainen voelde voor Sifan als een verplichting. “Ik deed het eigenlijk niet voor mezelf, maar voor anderen en ik heb mezelf in die periode zo vaak de vraag gesteld: waarom doe ik dit eigenlijk? Ik vond hardlopen saai, het lukte me ook maar niet om diep te gaan in de trainingen.”

Sifan knoopte een gesprek aan met haar coach en management. In gezamenlijkheid werd besloten dat ze beter nog twee maanden rust kon nemen. “Normaal gesproken pakte ik, als het wedstrijdseizoen erop zat, twee maanden rust. Na het WK in 2019 heb ik dat niet gedaan. Ik ging door met trainen omdat in 2020 de Spelen zouden zijn. Toen die een jaar uit werden gesteld, ben ik blijven trainen. Voeg daarbij alle stress en dan snap je dat na de Spelen de batterij helemaal leeg was. Dan is het ook niet raar dat het veel langer duurde voordat die weer opgeladen was.”

Alles draaide lange tijd om olympisch kampioen worden. Ineens was ik het. Na de Spelen zat ik thuis en dacht: Who cares?

Sifan neemt een slok van haar cappuccino. Lachend zegt ze: “Mensen dachten van mij dat ik Superwoman was, dat alles bij mij vanzelf ging. Ik wil trouwens ook helemaal niet als speciaal gezien worden. Ik heb bij het WK in Doha voor een bijzondere en zware combinatie gekozen: de 1500 en de 10.000 meter. Doordat ik die allebei won, heb ik de drempel heel hoog gelegd voor mezelf. Maar ook anderen dachten ineens dat het normaal was dat ik alle afstanden die ik liep ook won.

Iedereen dacht dat ik het wel even zou gaan doen in Tokio. De 1500, 5000 en 10.000 meter combineren is eigenlijk niet normaal. Als je elke dag 180 rijdt met je auto, dan gaat de motor op een gegeven moment kapot, toch? Ook wij topsporters kunnen niet als robots door blijven gaan, we zijn menselijk. Ik ben geen machine, geen Superwoman, ook ik moet af en toe op de rem trappen.”

Pelgrimstocht

Sifan gebruikte de pauze om haar rijbewijs te halen, met vrienden en vriendinnen af te spreken, op familiebezoek te gaan en reizen te maken. “Ik ben in Ethiopië, Nederland, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten geweest. Ik heb koffie- en theeceremonies gedaan met vriendinnen. De afgelopen jaren draaide mijn hele wereld maar om één ding…” Lachend: “Ik heb gemerkt dat de wereld ook gewoon doordraait als ik niet aan het hardlopen ben. Ik heb eens goed om me heen kunnen kijken. Mijn familieleden in Ethiopië wisten niet wat ze meemaakten. Als ik daar was, was ik ook altijd keihard aan het trainen. Ineens zei ik als m’n familie vroeg of ik niet moest trainen: dat kan morgen ook wel.

Ze vroegen: ‘Gaat het wel goed met je? Vroeger werd je boos als je niet kon trainen en nu helemaal niet.’” In april 2022 ging ze naar Saoedi-Arabië om een lang gekoesterde wens in vervulling te laten gaan. Ze deed mee aan de hadj, de pelgrimstocht naar Mekka. Sifan liep zeven ronden om de Kaäba, het centrale heiligdom van de islam in de grote moskee. Ook bezocht ze in Saoedi-Arabië de stad Medina. “Ik was in Nederland bij een vriendin voor een koffieceremonie toen ze vertelde dat ze op bedevaart naar Saoedi-Arabië ging. Ik vroeg: mag ik mee?

Tekst gaat verder onder de foto

Zoals bijna elke moslim, heb ik, altijd in mijn hoofd gehad dat ik het een keer wilde doen, maar had in mijn hoofd dat het iets voor later was. Maar toen de kans zich voordeed, dacht ik: waarom doe ik het nu niet? Het was zo geregeld. We zijn met z’n vijven afgereisd. Een geweldige ervaring, net de Olympische Spelen. Tijdens de bedevaart komen zoveel nationaliteiten samen, mensen die allemaal hetzelfde doel hebben. Het was alleen niet sport, maar het geloof waarvoor we kwamen.

Die verbondenheid was zo mooi. We hebben samen gebeden, mooie gesprekken gevoerd. Ik heb zoveel mensen ontmoet in de drie weken dat ik daar was, veel nieuwe vrienden gemaakt. Sommige mensen herkenden me, vroegen: ‘Ben jij Sifan Hassan?’ Als de zon onder was, gingen we picknicken en lekker eten. Ik voelde me perfect toen ik in Saoedi-Arabië was, merkte meteen dat ik de vermoeidheid die ik maandenlang had gevoeld, kwijt was. Ik kon er na terugkomst van de bedevaart voor mijn gevoel weer tegenaan.”

Als je elke dag 180 rijdt met je auto, dan gaat de motor op een gegeven moment kapot, toch? Ook wij topsporters kunnen niet als robots door blijven gaan, we zijn menselijk

Paniek

Twee maanden voor het WK in Eugene, Amerika, en negen maanden na de Spelen belde Sifan haar coach en management om te vertellen dat ze er weer klaar voor was. “Mijn management had er geen probleem mee gehad als ik het WK had overgeslagen. Sterker, ze vonden het beter als ik daar niet aan mee had gedaan. Maar ja, ik wilde graag een WK-medaille winnen… Ik dacht toen ik weer begon met trainen: ik ga even keihard aan de gang en dan ben ik zo weer op niveau. Niet dus.

Na de eerste trainingen had ik zoveel spierpijn. Ik merkte aan alles dat ik lange tijd niet op niveau had getraind. Maar ja, ik had een medaille op het WK in mijn hoofd, besloot nog harder te gaan trainen. Ik kreeg problemen met mijn longen, kampte met lichte blessures. Allemaal niet raar als je probeert maanden aan gemiste training in een paar weken in te halen, maar ik was te eigenwijs om dat te accepteren. Ik werd onzeker, stelde mezelf de vraag of ik wel weer op mijn oude niveau zou kunnen komen.

In plaats van beseffen dat de tijd tot het WK veel te kort was, raakte ik juist in paniek. Als paniekreactie besloot ik nog harder te trainen. Het gevolg was dat ik problemen met mijn voet kreeg.” Bij het WK werd Sifan vierde op de 10.000 meter en zesde op de 5000 meter. Ze schudt lachend haar hoofd: “Ik zei op het WK tegen mezelf: waarom ben ik hier eigenlijk?”

Sifan vertelde in Eugene dat ze haar ‘lesje had geleerd’. Geconfronteerd met die woorden knikt ze met haar hoofd. “Ik heb zoveel geleerd van die periode na de Spelen. De belangrijkste les: ik heb gemerkt dat ik mens ben. Voor mij is het heel goed geweest dat ik in Eugene geen podiumplaats haalde. Stel dat ik een medaille had gewonnen op dat WK, dan was in mijn hoofd misschien gaan zitten: ik hoef niet heel hard te werken om op de Spelen in Parijs een medaille te winnen, want nu is het toch ook gelukt?”

Ze glimlacht even, zegt dan: “Voor de mensen om mij heen was dat ook goed. Omdat ik nu weet dat ze gelijk hebben en dat ik naar hen moet luisteren. In mij zit dat ik problemen altijd in de eerste plaats zelf probeer op te lossen, dat is van jongs af aan het geval. Ik weet nu ook dat als ik in paniek raak, ik niet altijd de juiste beslissingen neem. Dan is het beter om met mijn coach en management in gesprek te gaan.

Ik heb die periode na de Spelen echt even nodig gehad. Ik ben er wijzer door geworden, vooral over mezelf ben ik meer te weten gekomen en ik stel mezelf nu eerder de vraag waarom ik dingen doe. Doe ik iets omdat het moet? Doe ik het omdat het goed voor me is? Ik weet nu: ik moet iets voor honderd procent doen. Het is net als met school, met de jaren word je steeds een beetje wijzer en slimmer. Ik ben ook rustiger, de scherpe kantjes zijn ervan af. Het helpt natuurlijk ook dat ik olympische titels en wereldtitels heb gewonnen, maar als je ziet waar ik vandaan kom…”

Tekst gaat verder onder de foto

Pechvogel

Het is haar niet aan komen waaien in het leven, wil Sifan ermee zeggen. “Ik hoop dat vooral jongeren inzien dat mensen die succesvol zijn niet automatisch een makkelijk leven hebben. Ook die mensen moeten keihard werken en hebben problemen. Waar succesvolle mensen zich vaak in onderscheiden is dat zij de mentaliteit hebben om niet te stoppen voor de finishlijn. Ik dacht een jaar of zeven geleden ook dat ik nooit succesvol zou kunnen worden, dat het allemaal te moeilijk voor me was. Tijdens de Spelen in Rio kon ik alleen maar tegen mezelf zeggen hoe zwaar en moeilijk mijn leven was.

Ik had al een lange, zware reis achter de rug, vond dat ik heel hard had gewerkt om de Spelen te halen en toen raakte ik ook nog eens geblesseerd voor Rio. Ik vond mezelf zielig, een pechvogel, zei tegen mezelf: jij wordt nooit olympisch kampioen. Tegen mijn toenmalige coach Honoré Hoedt en mijn management riep ik dat ik zou stoppen met hardlopen. Ik had zoveel pijn na Rio, mentale pijn. Ik lag dagenlang in bed, niemand wist waar ik uithing. Na drie maanden deed ik mijn telefoon weer aan, de berichten van mensen die mij hadden geprobeerd te bereiken, stroomden binnen. Ik heb die periode gebruikt om tot de conclusie te komen dat ik het er niet bij moest laten zitten, heb gekeken naar wat er beter kon.

En dat betekende ook dat als ik succesvol wilde worden, ik heel hard moest werken en moeilijke beslissingen moest nemen.” Na de Spelen in Rio besloot ze Nederland te verruilen voor Amerika, waar ze werd gekneed tot absolute topatlete. “Vier jaar nadat ik het niet meer zag zitten, werd ik twee keer wereldkampioen in Doha en weer twee jaar later twee keer olympisch kampioen. De grote les is: geef niet op. Zoals de periode na de Spelen in Rio heel leerzaam is geweest, was ook de periode na Tokio dat. Ik ben mijn management heel erg dankbaar dat ze me alle tijd hebben gegeven om antwoorden te vinden. Als ik heel erg was gepusht in die periode, was ik misschien wel gestopt.”

Voor de mensen om mij heen was het ook goed dat ik geen WK-medaille won. Omdat ik nu weet dat ze gelijk hebben en dat ik naar hen moet luisteren

Rotswandklimmen

De motivatie is helemaal terug. Sifan straalt, is vrolijk, staat te popelen om te schitteren op de Spelen in Parijs, volgende zomer. Maar eerst het WK, van 19 tot en met 27 augustus in Boedapest. “Ik vroeg me altijd af waarom atleten maar zelden acht of twaalf jaar aan de top bleven. Nu ik zelf olympisch kampioen ben, weet ik het antwoord: het is zo vreselijk zwaar om de beste te worden. Atletiek is zo’n grote sport, je moet mentaal en fysiek alles geven om de beste te zijn.

Het is heel moeilijk om daarna nog een keer het uiterste uit jezelf te persen. Neemt niet weg dat ik het natuurlijk wel ga proberen. Ik train weer op een iets andere manier, het is goed om te blijven vernieuwen. Maar het zijn geen heel grote veranderingen, hoor, we weten zo langzamerhand wel wat goed voor mij werkt. Het is vooral belangrijk dat ik uitdagingen zie, ik heb er een hekel aan als ik iets saai vind.”

In aanloop naar de Spelen in Tokio was Sifan vaak in het zwembad te vinden, daar werkte ze aan haar loopcoördinatie. Daarnaast pakte ze rotswandklimmen op, wat de spierkracht in haar rug ten goede kwam. “Ik hou van rotswandklimmen, dat doe ik nog steeds. Het helpt me om m’n hoofd leeg te maken, daardoor ben ik weer fris voor de hardlooptrainingen. Ik wil misschien wat meer rotswand gaan klimmen, maar ik denk dat het ook goed kan zijn om niet alleen maar in Amerika te trainen. Een nieuwe omgeving kan ook weer verfrissend zijn. Of ik kan wat meer tijd in de gym gaan doorbrengen.”

Tekst gaat verder onder de foto

Sifan houdt van uitdagingen, wil dus niet dat het ‘saai’ wordt. In Tokio combineerde ze drie afstanden. Uniek. Wat kunnen we tijdens de Spelen in Parijs van haar verwachten? “Ik ben daar zelf ook benieuwd naar,” lacht ze. “Laat ik eerst maar heel hard gaan trainen en dan zie ik wel welke afstanden ik ga lopen.”

Op 23 april liep ze in Londen voor het eerst een marathon. Een combinatie van baanatletiek en marathon op de komende Spelen sluit ze niet bij voorbaat uit. Glimlachend: “Wie weet. Als ik daar de komende tijd mijn motivatie uit kan halen, waarom niet?”

Helden Magazine editie 67

Het verhaal van Sifan Hassan komt voort uit Helden Magazine nummer 67, het Sportzomerboek, waar zij de cover siert samen met Mathieu van der Poel, Quilindschy Hartman, Lieke Martens & Jackie Groenen.

De 67ste editie van Helden is een dubbeldik Sportzomerboek, waarin er volop aandacht is voor de Tour de France voor mannen en vrouwen, het WK voetbal, en het landskampioenschap van Feyenoord.

Verder in Helden 67 uitgebreide interviews met: baanwielrenner Roy van den Berg, hockeysters Sanne Koolen en Pien Sanders, zwemster Marrit Steenbergen is sterker dan ooit, wielrenster Demi Vollering, Kiran Badloe over de metamorfose van windsurfer naar foiler, Botic van de Zandschulp op weg naar de absolute tennistop, coureur en analist Giedo van der Garde over Nyck de Vries en Jos en Max Verstappen, en nog veel meer inspirerende verhalen. Wil je het hele nummer lezen? Bestel Helden Magazine editie 67!

Wil je geen inspirerende sportverhalen missen van onze Nederlandse sporthelden? Abonneer je nu snel en ontvang de Helden Magazine op je deurmat, voordat het sportblad in de supermarkten te vinden is. Blijf daarnaast op de hoogte van het recentste sportnieuws en leuke winacties door je aan te melden op onze nieuwsbrief en volg ons op onze social mediakanalen.

Het bericht Sifan Hassan: ‘Ik ben geen Super Woman’ verscheen eerst op Helden.