Arie Haan: ‘Beckenbauer zei: ‘Wij hebben gewonnen, maar jullie waren beter”

Arie Haan

Het Nederlands elftal gaat deze zomer voor de vierde keer een groot eindtoernooi spelen in Duitsland. Tijdens het WK van 1974 werd het Nederlands voetbal op de kaart gezet, maar bleef de ultieme bekroning uit. In de finale werd met 2-1 verloren van de gastheren. In Helden Magazine nummer 72 blikken we vijftig jaar na dato terug met de gelegenheidslibero van destijds: Arie Haan.

Tekst gaat verder onder de foto

Als attractiefste, meest aanvallende en ook hardst spelende ploeg én met de ster van het toernooi, Johan Cruijff, in de gelederen begon Nederland zondagmiddag 7 juli 1974 in München aan de finale tegen West-Duitsland. Ondanks de Europa Cup I-successen van Feyenoord en Ajax in 1970, 1971, 1972 en 1973 had vooraf niemand op een voor Nederland glansrijk WK gerekend. De vaderlandse voetbalkenners en fans niet, en ook aanvoerder Cruijff niet, want die had zijn vakantie tien dagen voor die finale gepland. Kwalificatie was mede te danken geweest aan een ten onrechte wegens buitenspel afgekeurd Belgisch doelpunt en op een overtuigende 4-1 tegen Argentinië na, waren ook de oefenwedstrijden weinig hoopgevend.

Maar vanaf de openingswedstrijd tegen Uruguay (2-0) waren voetbalkenners en -liefhebbers het plotsklaps eens: het vertoonde ‘totaalvoetbal’ was van een ongekende klasse en schoonheid. Een tweede, ook aangename verrassing was de massale aanwezigheid van Nederlandse fans op de tribunes. Vijf overtuigende overwinningen – na Uruguay werden ook Bulgarije, Argentinië, Oost-Duitsland en Brazilië verslagen – en een gelijkspel tegen Zweden leidden tot de finale.

Daarin werd een vroeg verkregen voorsprong – een benutte penalty van Johan Neeskens nadat Cruijff gevloerd was in de tweede minuut zonder dat een West-Duitser de bal nog had aangeraakt – omgezet in een 2-1-nederlaag. Achteraf zijn diverse theorieën bedacht waarom het Nederland van ‘supervisor’ Rinus Michels er in de finale toch was ‘ingetuind’, aldus de conclusie van NOS-commentator Herman Kuiphof.

Was het met Jan van Beveren, Nederlands beste keeper, wellicht wel gelukt? Of als Johan Cruijff, die niet zijn beste wedstrijd speelde, niet lang aan de telefoon had gehangen met echtgenote Danny om haar uit te leggen dat er niets onoorbaars gebeurd was tijdens het ‘zwembadincident’, waarbij een paar schaars geklede dames volgens Duitse media met spelers van Oranje, onder wie Cruijff, in het zwembad van het Waldhotel Krautkrämer in Hiltrup hadden gezwommen? Of, misschien de belangrijkste reden, het hinken op twee gedachten na die hele vroege 1-0. Op de beproefde, aanvallende wijze doorgaan of behoudender gaan spelen?

Arie Haan – bij Ajax middenvelder, maar tijdens dat WK noodgedwongen libero – blikt terug en komt met zijn verklaring voor de verloren finale. “Van alle theorieën kun je zeggen: het zou een rol gespeeld kunnen hebben. De geschiedenis kun je toch niet veranderen. Kleine dingen kunnen een rol spelen. De dag van de finale was het cassettebandje van Willem van Hanegem met muziek van The Cats ineens weg en dat draaiden we voor een wedstrijd altijd in de bus op weg naar het stadion. Omdat voetballers bijgelovig zijn, wordt zo’n cassettebandje wel een dingetje.

Cor van der Hart, assistent-bondscoach en scout/analist, maakte altijd prima analyses van onze tegenstander. Voor de finale is dat niet gebeurd en Duitse journalisten hebben me voorgehouden dat als dat wel gedaan was Van der Hart had kunnen zien dat Bernd Hölzenbein, die tegen ons een strafschop versierde, dat in de wedstrijd daarvoor tegen Polen ook gedaan had. Dan waren we gewaarschuwd geweest. Waarom de Duitsers niet geanalyseerd zijn, weet ik niet. Misschien omdat we altijd ons eigen aanvallende spelletje speelden? Maar dat hebben we in de finale dus juist niet gedaan…”

Helden Magazine nummer 72

Het eerste gedeelte van het interview met Arie Haan komt voort uit Helden Magazine nummer 72. Het extra dikke zomernummer van Helden staat volledig in het teken van drie grote sportevenementen: het EK voetbal in Duitsland, de Tour de France en de Olympische Spelen in Parijs. Op de cover van de 204 pagina’s tellende editie schitteren drie rolmodellen van wereldklasse uit de Nederlandse atletiek: Femke Bol, Sifan Hassan en Lieke Klaver. Wat is het geheim van hun succes? Experts zoals Ellen van Langen, Caroline Feith, Bart Bennema en Gregory Sedoc delen hun inzichten.

EK voetbal
De sportzomer van 2024 wordt afgetrapt met het EK voetbal, dat op 14 juni begint. In deze Helden een verhaal over Ronald Koeman. Onder andere Frank Rijkaard, Ruud Gullit, broer Erwin Koeman, Guus Hiddink, Jordi Cruijff en Rafael van der Vaart delen hun mening over de bondscoach van het Nederlands elftal. Verder ging Helden naar Milaan voor een interview met revelatie Tijjani Reijnders en zijn vrouw. Daley Blind 106-voudig international – bespreekt zijn indrukwekkende carrière aan de hand van foto’s. Brian Brobbey over de bondscoach, Marco van Basten, zijn toekomst, zijn roots en racisme. Jan Wouters blikt terug op het gewonnen EK van 1988, ook in Duitsland. Het is nog altijd de enige hoofdprijs van Oranje.

Tour de France
Na het EK volgt de Tour de France, van 29 juni tot en met 21 juli. In deze Helden lees je een interview met sprinter Fabio Jakobsen en een portret van Mathieu van der Poel, die ook de olympische wegwedstrijd in Parijs rijdt. Jeroen Blijlevens en Steven de Jongh, ploegleiders bij Lidl-Trek, vertellen hun verhaal, en we vragen ons af: kan Sepp Kuss na de Vuelta ook de Tour winnen?

Olympische Spelen
De Olympische Spelen vinden plaats van 26 juli tot en met 11 augustus. Chef de mission Pieter van den Hoogenband kijkt terug op zijn gouden race twintig jaar geleden. Turnster Sanne Wevers bereidt zich voor op haar laatste kunstje, baanwielrenner Harrie Lavreysen spreekt over hoge verwachtingen, en BMX’er Niek Kimmann over zijn post-olympische dip. Sharon van Rouwendaal gaat voor goud in het openwater, roeizussen Bente en Ilse Paulis geven een dubbelinterview, en Simone van de Kraats hoopt op goud in het waterpolo.

Bovendien gingen we op bezoek bij Tes Schouten, Caspar Corbeau en Arno Kamminga, de drie schoolslagmusketiers. Alle drie zijn ze een medaillekandidaat in Parijs. Voor het eerst sinds 1992 plaatse een Nederlands duo zich op de 500 meter kanosprint voor de Spelen. Hoog tijd om kennis te maken met Selma Konijn en Ruth Vorsselman. Triatlontopper Maya Kingma stelde ernstige misstanden aan de kaak binnen het topsportprogramma van de triatlonbond. Dat werd de triatleet niet door iedereen in dank afgenomen. Joost Luiten is sinds kort vader en worstelde met golfyips. In aanloop naar de KLM Open, die hij twee keer won, doet hij zijn verhaal.

Het bericht Arie Haan: ‘Beckenbauer zei: ‘Wij hebben gewonnen, maar jullie waren beter” verscheen eerst op Helden.