De reis van rebels talent naar hoofdtrainer voor Robin van Persie

Als miskend talent trok Robin van Persie in 2004 bij Feyenoord de deur achter zich dicht. Als verloren zoon keerde hij er in 2018 terug om zijn indrukwekkende carrière af te sluiten. Niet veel jaar later begon hij als jeugdtrainer in Rotterdam. Na een half jaar Heerenveen keerde hij op z’n 41ste voor de vierde keer terug bij Feyenoord: nu als hoofdtrainer. Helden ging door de jaren heen geregeld bij de topscorer van Oranje langs en bracht dit in beeld in Helden Magazine nummer 76. “Dat ik iemand iets wil leren, heb ik van mijn moeder.”

Robin van Persie

“Toen Ruud Gullit als nieuwe trainer had getekend, belde hij me meteen op. Hij had grootse plannen met me, wilde me op mijn eigen positie achter de spits gebruiken. Je belt een jaar te laat, zei ik, er is te veel gebeurd. Ik wil geen sneer uitdelen aan Feyenoord. Ik ben niet rancuneus. Feyenoord blijft de club waaraan ik veel heb te danken,” zei Robin van Persie toen Helden begin 2009 bij hem en zijn vrouw Bouchra langsging in Londen voor het coververhaal van de allereerste Helden.

Robin debuteerde begin 2002 op zijn achttiende voor Feyenoord onder coach Bert van Marwijk, won een paar maanden later de UEFA Cup en werd gekozen als Talent van het Jaar. Hij vertrok door de achterdeur uit Rotterdam. Hij verloor in zijn laatste seizoen zijn basisplaats, sloot aan bij Jong Feyenoord en vertrok in de zomer van 2004 met Bouchra naar Engeland. Bij Arsenal, onder trainer Arsène Wenger, bloeide hij helemaal op.

Robin van Persie

Justine Henin en Barack Obama

“Toen ik bij Arsenal binnenkwam in 2004 moest ik overleven. Ik putte kracht uit al die deskundigen die dachten dat het helemaal niets zou worden met mij. Die opmerkingen raakten me. Waarop was die negatieve benadering gebaseerd? Niemand kende de gesprekken die ik met Wenger had gevoerd. Ik wist wat hij van plan met me was, dat ik rustig zou worden gebracht.”

Robin werd volwassen in Londen. Hij en Bouchra, met wie hij in 2004 trouwde, werden er in 2006 de ouders van zoon Shaqueel en in 2009 van dochter Dina. Bouchra in 2009: “Omdat Robin zo eerlijk is, kwam hij vroeger weleens in de problemen. Hij zei te veel. Wij zijn in Londen snel volwassen geworden. Onze kracht is dat we veel praten. Robin en ik evalueren ons leven bijna iedere maand.

Een bepaalde periode luisterde onze zoon Shaqueel nauwelijks. We vroegen ons af wat we fout deden. Het is misschien iets kleins, maar daar praten we ’s avonds uitgebreid over. In die gesprekken stellen we doelen voor ons leven en het voetbal. We bespreken onze relatie, wat we verlangen en wat we missen.”

Robin: “Velen zien mij nog altijd als de druktemaker die ik was bij Feyenoord. In Rotterdam was ik druk met potjes poolen, uitgaan en gezellig doen. Ik heb geworsteld met mijn imago van moeilijke jongen. Ik wilde laten zien dat ik een aardige gozer ben, want ik ben een lieve jongen. Daarmee ben ik gestopt, want dat leidde tot niets. Ik was zoekende. Op de een of andere manier werd er vaak op de verkeerde knopjes gedrukt, op gevoelige momenten werd het verkeerde tegen me gezegd. In Rotterdam kwam er niet uit wat erin zat. Ik wil anderen niet de schuld geven, maar soms heb je hulp nodig.

Ik ontdekte bij Arsenal wat een echt professionele wereld is. Het werkklimaat daar was een verademing.” Arsène Wenger maakte vanaf het eerste moment een diepe indruk op de destijds 25-jarige Robin. De Fransman bestempelde hij vaak als zijn ‘voetbalvader’.

“Wenger is in alles geïnteresseerd, in andere sporters, andere leiders. Zijn speeches voor een wedstrijd zijn kort, maar wel raak. Hij komt altijd met iets nieuws, de ene keer Barack Obama, de andere keer Michael Jordan, dan weer tennisster Justine Henin met wie hij heeft gegeten.

Henin zei tegen hem: ‘Ik vind het heel gezellig, maar ik heb om zeven uur een afspraak met mijn fysio en daarna met de masseur.’ Wat er ook gebeurt, ze trekt haar eigen plan. Volgens Wenger zou iedere sporter dat moeten doen. Die boodschap wil hij vooral jonge spelers meegeven.

Wenger verafschuwt overdaad en luxe. We vliegen in een gewoon vliegtuig, geen luxe privéjet. De aico mag niet aan, want die is slecht voor sporters. In de hotels mogen we ook geen airco aandoen. Zelfs een ijskast ontbreekt, we mogen alleen lauw water drinken. IJswater is slecht. Het lijken offers, maar ze kunnen net dat verschil van een procent maken. Dat vind ik ook zo mooi aan Michael Jordan. Ik heb zijn biografie gelezen. Hij is altijd hard voor zichzelf geweest. Weet je, als jongeling maak je grote stappen, maar later zijn het steeds kleinere stappen die het verschil maken. Die laatste procenten zijn het moeilijkst.”

Afkijken van Thierry Henry

Bij Arsenal had hij als aanvaller twee voorbeelden van wie hij de kunst af kon kijken: Dennis Bergkamp en Thierry Henry. En het was Marco van Basten, tot het EK van 2008 bondscoach, die hem in 2005 in Oranje liet debuteren. “Ik vond Van Basten fantastisch, als mens en als trainer. Ik heb mooie gesprekken met hem gevoerd over mijn zoektocht naar de top. Hij heeft het volbracht, hij heeft als voetballer de top behaald. Ik heb Van Basten ervaren als een intuïtieve trainer, zoals hij ook als speler was. En John van ’t Schip vulde hem heel goed aan. Net als in een huwelijk, ze waren complementair.”

Robin was in 2009 nog bezig om de beste versie van zichzelf te vinden en daarbij liet hij niets aan het toeval over. “Ik voel druk vanwege alle stappen die ik nog moet maken om de beste van de wereld te worden. Want dat wil ik. Ik weet precies wat ik moet doen en moet laten. Ik heb de afgelopen twee jaar mijn ogen erg goed opengehouden als ik een blessure had. Ik had elk seizoen wel wat. Ik ben preventief gaan leren denken. Vaak krijgen spelers een trainingsschema mee en voeren dat uit zonder zich af te vragen of het helpt. Ik vraag adviezen aan fysiotherapeuten, osteopaten, chirurgen.

Ik had vaak krampen aan het eind van een wedstrijd, last van mijn spieren. Onze osteopaat zei dat ik moest stoppen met vlees eten. Ik hield van een biefstukje. Ik ben niet meteen gestopt. Ik wilde eerst ervaren of het zo was, voelen wat het niet eten van vlees met mijn lichaam deed. Ik ben een week gestopt en voelde het verschil al snel. Ik herstel sneller.”

In 2009 had hij ook weer te maken met Bert van Marwijk. Bij Feyenoord waren ze met elkaar in aanvaring gekomen, bij Oranje kwamen ze elkaar opnieuw tegen. Van Marwijk volgde Van Basten in 2008 op als bondscoach. “Ik had een paar maanden voordat hij bondscoach werd in een interview gezegd dat we beiden fouten hadden gemaakt bij Feyenoord. Het was mijn eerste grote job als speler en zijn eerste als trainer. Ik zei dat als ik ooit weer met hem zou werken, het anders zou lopen.”

“Ze hebben Robin bij Feyenoord nooit echt begrepen, dat veroorzaakte de problemen. Robin was heel zeker van zichzelf, maar dat mocht niet meer toen hij bij Feyenoord-1 speelde. Je hoorde je als een broekie te gedragen. Zo was de cultuur, maar niet bij ons thuis. Bij ons was iedereen gelijk. Wij stimuleerden eigen initiatief. Dat botste met de oude jongens bij Feyenoord,” vertelde moeder José in 2012. Robin sierde in aanloop naar het EK van 2012 voor de tweede keer de cover van Helden, samen met Bouchra en zijn moeder. Robin: “Vooral door mijn moeder ben ik wie ik ben. Zij heeft me altijd gestimuleerd, heeft me zelfstandig leren denken.”

José: “Ik maak geen heilige van Robin, maar alles wat hij toen bij Feyenoord deed, werd op een negatieve manier uitvergroot. En weet je hoe ik weet dat Robin niet een rotjochie was? Door de manier waarop hij met vriendjes op straat omging. Wij denken niet in hiërarchie, maar in mensen. Hij wilde het heel graag goed doen, maar deed soms dingen net niet handig. En zo werd hij ineens als een lastige jongen gezien. Ik vond het eigenlijk best sneu voor hem. Wat ik van Robin heb begrepen, hadden de oudere spelers van Arsenal nooit de neiging om hem klein te houden. Zij stimuleerden hem juist zichzelf te zijn.”

Robin: “Ik wilde vaak zaken oplossen, want ik zat er natuurlijk mee in mijn maag, maar communicatief was ik niet sterk genoeg. Ik wilde het wel, maar het lukte me niet.” En: “Sommige negatieve ervaringen hebben mij absoluut niet bitter gemaakt. Zowel de negatieve als de positieve ervaringen toen, hebben een rol gespeeld in de persoon die ik vandaag de dag ben.”

Robin de aanvoerder

Met het Nederlands elftal was hij in 2010 tweede van de wereld geworden. Bij Arsenal was hij gepromoveerd tot aanvoerder. Hij was na Jerrel Hasselbaink en Ruud van Nistelrooij net als derde Nederlander topscorer van de Premier League geworden en was gekozen als beste speler van de Engelse competitie.

José: “Ik ben lerares en merk dat de leraar in hem is opgestaan sinds hij aanvoerder is. Hij is echt bezig met het team. Die kwaliteit zit er dus ook bij hem in. Ik vind het mooi om te zien dat hij ervaringen wil delen. En ik was trots toen ik hem voor het eerst met zo’n bandje zag lopen. Wat ik zo knap vind, is dat Robin de druk mentaal aankan om de leider van Arsenal te zijn.”

Robin: “Dat ik iemand iets wil leren, heb ik van mijn moeder. Ik ben geduldig, maar op een gegeven moment moet het wel gebeuren. Ik ben direct, zeker bij Arsenal. Als iets na de vierde keer nog fout loopt, zeg ik het zonder omwegen. Maar dat heeft ook te maken met het gevoel of mensen je serieus nemen.”

Het interview was aan de vooravond van de gevoelige transfer van Arsenal naar het Manchester United van manager

Sir Alex Ferguson. Voor het eerst werd toen voorzichtig gepolst of in Robin, 28 toen, een toekomstig trainer schuilde. “Ik zie hem trainer worden of zo,” stelde Bouchra, “hij is geduldig, kan situaties goed uitleggen en overbrengen. Dat merk ik niet alleen met de jonge spelers bij Arsenal, maar ik zie ook hoe hij met Shaqueel omgaat en hem heel geduldig dingen leert en uitlegt.”

Robin: “Ik heb geen idee of ik trainer wil worden, maar ik zie wel wat er fout gaat. Ik ben geen schreeuwer. Als een speler twee keer alleen op de keeper afgaat en twee keer faalt, kan ik hem uitleggen wat hij anders moet doen. In mijn beleving, hè. Of het werkt, hangt van hem af. Ik zie of een speler te veel met zijn lichaam naar achteren hangt, of iets te onrustig is met zijn laatste pasjes. Dat soort kleine details. Of ik het kan overbrengen is natuurlijk een andere zaak.”

Het ging in het gesprek ook over zijn liefde voor voetbal. “Hij ademt voetbal,” stelde Bouchra. In hun woning in Londen had hij een hele verzameling voetbalshirts die hij had geruild met collega’s als Cristiano Ronaldo, Luka Modric, Clarence Seedorf, Wesley Sneijder en Thierry Henry aan de muur hangen. Eén shirt hing prominent in de woonkamer: dat van Diego Maradona. Robin ontmoette zijn held begin 2012 in Dubai. “Ik zei dat ik hem fantastisch vond, dat hij mij de liefde voor het voetbal had gegeven. Maar hij wist ook veel van mij, ik was een speler naar zijn hart, ik was een van de weinige spelers voor wie hij echt gaat zitten, ik was een natuurlijke speler.

Hij raakte vol tederheid mijn linkerbeen aan. Hij was zo hartelijk, zo lief. Ik vond het een eer dat de grote Maradona mij kende. Ik zei hem: ik wil niets opdringen, maar zullen we samen een balletje hooghouden? Was best wel spannend, er stond zo’n dertig man om me heen. Het eerste trucje lukte meteen. Mijn tweede trucje gaat drie van de vier keer mis, maar toen lukte die ook. Hij vond het prachtig en hij is nog zo goed met een bal. We stonden samen intens kind te zijn. Het is opgenomen, het staat op onze site, een filmpje van 38 seconden. Ben ik zo trots op.

Ik durfde het niet te vragen, maar toen we afscheid namen, zei hij uit zichzelf dat hij een gesigneerd Argentijns shirt naar mijn hotel zou laten brengen. Ik was echt verlegen. Meteen daarna kwam een van de voorzitters van zijn club en die had een shirt dat Maradona aan de voor- en achterkant heeft getekend, met de tekst: ‘Diego, con cariño a un gran zurdo como yo Van Persie.’ Dat letterlijk geloof ik ‘met liefde voor een grote linkspoot zoals ik’ betekent. Ik viel echt stil.”

José: “Robin sms’te me dat hij Maradona had ontmoet, maar ik las Madonna. Dus ik dacht: wat leuk dat hij met Madonna heeft staan voetballen, dat had ik nooit achter haar gezocht.”

De verloren zoon

Na drie seizoenen Manchester United – hij pakte in zijn eerste seizoen de titel en werd opnieuw topscorer van de Premier League – en tweeënhalf seizoen bij het Turkse Fenerbahçe keerde hij in januari 2018 op zijn 34ste terug als ‘verloren zoon’ bij Feyenoord. Hij won in zijn eerste seizoen de KNVB-beker en plakte er nog een seizoen aan vast. De topscorer aller tijden van Oranje – hij maakte er vijftig – zwaaide in mei 2019 af als voetballer in het shirt waarin hij ook zijn eerste minuten als prof maakte: dat van Feyenoord.

Robin keek een jaar later met Bouchra in Helden terug op zijn indrukwekkende carrière.
Bouchra: “Robin is erg impulsief. Met de jaren zag ik dat rauwe randje vervagen. Na de terugkeer bij Feyenoord zagen mensen pas echt hoe hij is als mens. Ik kende die Robin allang, die was er altijd al. Maar hij liet die Robin niet echt zien aan de buitenwereld, had altijd dat scherm om zich heen.

Een vriend van ons zei weleens: ‘De mensen in Nederland kijken heel anders tegen Robin aan. Als je hem kent, weet je hoe zacht, lief, grappig en leuk hij is.’ Ik vroeg toen: waarom zien mensen die Robin dan niet? Hij vertelde dat Robin na een wedstrijd vaak nog vol emotie voor de camera kwam. Hij zat dan nog in de wedstrijd, kwam een beetje boos over. Dat bozige was er na zijn terugkeer bij Feyenoord helemaal vanaf, Robin was veel relaxter.”

Robin: “Als je in Engeland niet presteerde, speelde er gewoon een ander. Ik moest constant op de toppen van m’n kunnen zitten. Dat hoefde niet meer toen ik terugkeerde. Ik kwam om maar één reden terug bij Feyenoord: om plezier te hebben. Ik hoefde niet voor mezelf te bewijzen dat ik het nog kon. De druk van het mezelf moeten bewijzen en per se de beste moeten zijn, iets dat ik zo’n groot deel van m’n loopbaan van mezelf eiste, was weg. Maar met die relaxte aanpak had ik het in mijn ogen niet gered in Engeland.

Weet je wat het is? Het proces om echt goed te worden is een lange weg. Pas op m’n 28ste, een jaar voor mijn overgang van Arsenal naar Manchester United, zat ik zowel fysiek als mentaal op mijn hoogtepunt. Ik was toen veel meer in balans dan toen ik op mijn achttiende debuteerde bij Feyenoord. In het begin voerde ik constant strijd. Op het veld en ook daarbuiten. Ik was geen oplossingen aan het zoeken, maar problemen aan het creëren. En ik denk dat ik ook moeite had me op de juiste manier te uiten. Tegenstanders ontdekten hoe ze me op de kast kregen. Als ze vervelend deden, ging ik er keihard tegenin met soms een rode kaart als gevolg. Op een gegeven moment realiseerde ik me dat dat me niet verder hielp. Ik moest er niet tegenin gaan, maar erboven staan.

Tussen m’n 23ste en 27ste was ik altijd compleet gesloopt na een wedstrijd, mentaal en fysiek. Ik moest echt dagen bijkomen. Toen kwam het besef dat ik me zo voelde omdat ik altijd aan het vechten was. Ik was ook heel emotioneel, ook na het missen van een kans. Ik liet de wereld zien hoe teleurgesteld ik was. Op een gegeven moment realiseerde ik me dat ik daarmee mijn zwakte toonde. Ik heb dat langzaam om weten te draaien. Ik besloot niet meer zo emotioneel te reageren. Daarna werd alles lichter. Het was de jaren ervoor allemaal zo zwaar geweest. Ik begon ook veel beter te communiceren. Als je met elkaar praat, los je zoveel op. Ook dat heb ik moeten leren.”

Louis van Gaal

Pijnlijk was dat aan zijn periode in Engeland, waar hij elf jaar voetbalde, uitgerekend een einde kwam toen Louis van Gaal trainer was van United. Bij het WK van 2014 was Robin aanvoerder toen het Nederlands elftal aan de hand van Van Gaal derde werd in Brazilië. Meteen daarna werkten ze ook samen in Manchester en moest Robin steeds vaker plaatsnemen op de bank. Tijdens een gesprek op de golfbaan vertelde Van Gaal een jaar na het succesvolle WK dat hij geen toekomst meer zag voor Robin bij United.

Bouchra: “Toch heb ik het Louis nooit kwalijk genomen. Het was rot, maar we wisten dat het erbij hoorde in de top.” Robin: “Nou, ik was er in het begin wel even klaar mee. Ik heb iedereen gegroet toen ik vertrok bij United, op de technische staf na. Ik had hen op dat moment niets te melden, was teleurgesteld in de hele gang van zaken en de consequenties van het besluit.”

Van Gaal was wel ‘gewoon’ bij Robins afscheid als speler. “We hadden een heel goede band en die hebben we nog steeds, hoor. Ik heb Louis een tijd niet gezien of gesproken na mijn vertrek, zag hem weer bij de afscheidswedstrijd van Dirk Kuijt en sprak hem toen kort. Ik heb Louis uiteindelijk drie jaar na ons vertrek uit Manchester gebeld om te vragen of hij bij mijn afscheidswedstrijd wilde zijn.

Ik heb uitgelegd hoe ik hem zag, als mens en trainer, hem verteld hoe ik onze samenwerking heb gezien. Ik heb ook verteld dat ik achteraf begrip had voor zijn keuze. Hij vond het heel mooi hoe ik dat uitlegde. Wat veel mensen niet weten is dat Louis ook heel goed kan luisteren. Daarna zei hij: ‘Ik ben erbij.’ Louis was zowel bij de wedstrijd als bij het feest na afloop. Sinds ik ben gestopt, spreken Louis en ik elkaar nog af en toe.”

Robin was in 2020 net begonnen aan zijn derde periode bij Feyenoord. Op verzoek van Dick Advocaat was hij bij het eerste aan de slag gegaan als spitsentrainer. Over zijn toekomst zei hij destijds: “Of ik trainer wil worden, weet ik nog niet. Ik laat alles nu bewust nog open, wil mezelf nog geen verplichtingen opleggen.” Bouchra: “Als jij je echt ergens aan verbindt, dan gaat die trein meteen weer op volle toeren rijden.”

Robin: “We konden jarenlang hooguit drie weken op vakantie, als het voetbal stillag.”

Bouchra, lachend: “Wat dacht je van alle huwelijksfeesten waar ik in m’n eentje heen moest? Dan mocht ik aan de tafel met singles gaan zitten! Ik moest zo vaak in m’n eentje ergens op komen draven. Ik geniet nu echt om er samen op uit te gaan. Ik moet nu ook volop genieten, want ik weet ook dat Robin vroeg of laat weer iets om handen wil hebben.”

Robin: “Maar ik wil wel een keuze maken omdat ík iets heel graag wil en niet omdat andere mensen het voor me denken in te vullen.”

Bouchra: “Ik denk dat je op een dag wakker wordt en dat je de behoefte voelt. Of niet natuurlijk.”
Robin: “Heel veel voetballers stapten al snel nadat ze waren gestopt weer in het voetbal. We zijn nu meer dan een jaar verder en ik heb die behoefte nog steeds niet. Wij zijn happy met hoe het nu gaat.”

Robin koos niet veel later definitief voor het trainerschap. In 2021 werd hij jeugdtrainer bij Feyenoord en hij bleef als veldtrainer onder hoofdtrainer Arne Slot ook betrokken bij het eerste elftal. In de zomer van 2024 koos Feyenoord Bian Priske als opvolger van de naar Liverpool vertrokken Slot. De leiding in Rotterdam vond het nog te vroeg om Robin hoofdtrainer van Feyenoord te maken. Die kans kreeg bij wel in Heerenveen. Na acht maanden in Friesland volgde Robin in februari 2025 de ontslagen Priske op. Zijn vierde periode bij Feyenoord is een feit. Van rebels talent tot hoofdtrainer van Feyenoord; de transformatie is compleet.

Meer Helden?

Ben je al abonnee? Het interview en de complete editie zijn ook online te lezen in de app Mijn Magazines. Lekker lezen op je telefoon op tablet.