Van schapenboerderij naar Europese top: het verhaal van Kees Smit

Kees Smit (20) had een jaar om van te dromen. Hij werd basisspeler bij AZ en vervulde in de zomer een hoofdrol op het EK onder 19. De middenvelder leidde Oranje naar de Europese titel, werd topscorer en uitgeroepen tot beste speler van het toernooi. Sindsdien staat hij nog meer in de schijnwerpers. Lachend: “Frenkie de Jong is wel een stapje verder, hoor.”

Wat goed is, komt snel,’ is de bekende uitdrukking.
“Het was een prachtig jaar. Ik ben vaste basisspeler bij AZ geworden. En ik denk dat je ook doelt op het EK onder 19.”

Uiteraard. Jullie werden Europees kampioen.
“We wilden zo graag presteren. Bij het EK onder 17 in 2023 werden we in de poulefase al uitgeschakeld. Dit EK speelden we ongeveer met dezelfde groep jongens. We zeiden tegen elkaar dat de uitkomst nu wel anders moest zijn…. Er was best wat spanning, we wisten eigenlijk niet hoe goed we waren ten opzichte van andere landen. De eerste wedstrijd tegen Duitsland wonnen we met 3-0. Toen begonnen we te geloven dat we heel ver konden komen. Maar dat we zóver zouden komen…”

Jullie aanvoerder Givairo Read zei eerder in Helden dat hij na die eerste poulewedstrijd in de kleedkamer had geroepen: ‘Nu gaan we dit toernooi winnen ook!’
Lachend: “Hij riep inderdaad iets van: ‘Let op, wij gaan Europees kampioen worden.’ Voor iedere wedstrijd gaf hij als aanvoerder een speech. Hij pepte ons op, waardoor we met nog meer energie het veld op gingen.”

In de derde poulewedstrijd tegen Engeland (4-2) maakte je een wereldgoal. Je nam een corner kort, kreeg de bal terug en krulde hem in de verre hoek. Het leek of jij dat zo ongeveer met twee vingers in je neus deed.
“Die zat er lekker in. Toch springt de halve finale tegen Roemenië er voor mij uit, toen speelde ik echt goed. Het hele toernooi speelden we als team goed, alleen de finale tegen Spanje was het wat minder. Toch wonnen we met 1-0.”

Jij kwam gedurende het toernooi enorm in de schijnwerpers te staan, scoorde in vier van de vijf wedstrijden. Jij werd daarmee topscorer van het toernooi en ook nog verkozen tot beste speler.
“Ik dacht: ik ga gewoon een lekker toernooitje voetballen. Ik had echt niet verwacht dat ik zo in de belangstelling zou komen te staan. Via social media kreeg ik alles mee. Ik had een goed toernooi gespeeld en veel gescoord, dus verwachtte ook wel een beetje dat ik de prijs voor beste speler zou krijgen, maar dat maakte het niet minder speciaal.”

Inmiddels ben je gepromoveerd naar Jong Oranje.
“Het wordt steeds serieuzer. Bij Onder 19 waren we ook serieus, hoor, maar we lachten ook heel veel.”
Voormalig bondscoach Guus Hiddink pleitte er in Studio Voetbal al voor om jou alvast aan het Nederlands elftal te laten ruiken. Hij zei: ‘Hallo, er komt wel iemand aan, hè.’
Lachend: “Dat heb ik gehoord. Ik weet niet of ik nu al klaar ben voor het Nederlands elftal. Ik ben goed op weg, maar vind ook dat ik – in ieder geval dit seizoen – meer moet laten zien bij AZ. Maar natuurlijk zou het heel mooi zijn om nu al geselecteerd te worden voor het Nederlands elftal.”

Het middenveld van Oranje bestaat nu uit spelers als Ryan Gravenberch, Frenkie de Jong, Tijjani Reijnders, Justin Kluivert en Xavi Simons. Niet de minsten.
“Het zijn inderdaad heel grote spelers. Die middenvelders doen het fantastisch, zijn een stap verder dan ik.”

Lijk jij qua type speler het meest op Tijjani Reijnders?
“Ik denk het wel. Ik hou ervan om als aanvallende middenvelder – als nummer tien – te spelen, maar ook als verbindingsspeler op ‘acht’.”

Reijnders speelde bij AC Milan en sinds dit seizoen bij Manchester City, maar komt bij AZ vandaan. Heb jij nog met hem te maken gehad?
“Ik mocht als jeugdspeler weleens mee op trainingskamp met het eerste elftal toen Tijjani nog bij AZ zat, dus heb geregeld met hem getraind. In het jaar waarin ik officieel werd overgeheveld naar het eerste elftal, vertrok hij naar Milan. Hij was zo ongelooflijk goed, te goed voor AZ op dat moment.”

Schapen

Ik begreep dat jij vroeger als jonge jongen geregeld moest huilen, omdat je op het schoolplein altijd hard werd getrapt bij een potje voetbal. Je was te goed.
“Ik huilde vroeger vrij snel, ja, maar dat ik zo hard werd getrapt, kan ik me niet meer zo goed herinneren, hoor.”

Hoe kijk je terug op jouw jeugd in Heiloo?
“Het waren de leukste jaren van mijn leven. Het was allemaal nog niet zo serieus. Ik deed lekker mijn ding, voetbalde veel met vrienden op een pleintje in de buurt. Iedereen kwam daar na school naartoe.”

Hoe vaak heb jij jouw naam vervloekt en werd je vergeleken met een tuinmeubel van de winkel Kees Smit?
Lachend: “Dat kwam pas vanaf het moment dat ik bij AZ zat. Dan moesten we uit bij PEC Zwolle, reden we langs de tuinmeubelenzaak met mijn naam en maakte de trainer die grap. Nog steeds krijg ik er geregeld een opmerking over. Inmiddels is die grap niet meer zo origineel.”

In een eerder interview las ik dat jouw ouders twijfelden tussen de namen Gijs, Joris en Kees.
“Een van die drie, ja. Ik vind Kees prima, hoor.”

Je woont met jouw ouders en zus op een schapenboerderij in Heiloo.
“Vroeger woonden we in een rijtjeshuis. Sinds zeven jaar wonen we op de schapenboerderij die van mijn opa is geweest. Hij verzorgt nog steeds de schapen, samen met mijn vader.”

Help je hen weleens met de schapen?
“Nee joh, ik hou daar totaal niet van. En dat durf ik ook helemaal niet, ik ben zelfs een beetje bang voor schapen.”

Jouw vader is timmerman, je moeder werkt in de zorg. Wat vonden zij belangrijk in de opvoeding van jou en je zus?
“Dat ik mij respectvol gedroeg naar anderen. En dat ik het goed deed op school. Ik was niet bepaald fan van school. We trainden onder schooltijd; ik bleef met een ander groepje AZ-spelers expres vaak hangen na de training. Of we zeiden dat de training eerder begon dan hij daadwerkelijk deed. Alles om zo min mogelijk tijd op school door te hoeven brengen. Maar ik heb uiteindelijk wel de havo afgemaakt.”

Zagen jouw ouders al snel: het heeft geen zin om Kees op school te pushen, want hij wil toch profvoetballer worden?
“Ik had dat wel duidelijk voor ogen. En ik denk dat mijn ouders dat ook wel inzagen.”

Van wie heb je het talent?
“Mijn vader zegt altijd dat het van hem komt. Ik moet het maar geloven. Hij speelde vroeger bij VV Limmen.”

“Ik dacht: ik ga gewoon een lekekr toernooitje voetballen. Ik had echt niet verwacht dat ik zo in de belangstelling zou komen te staan tijdens het EK onder 19”

Vanaf je vierde ging je met jouw vader mee naar het AZ-stadion. Dacht je toen al: op een dag speel ik hier?
“Ik vond die uitstapjes heel leuk, was groot AZ-fan. Toen ik wat ouder werd, wilde ik het eerste elftal halen. Ik keek in die tijd vooral naar Adam Maher.”

Jij speelde bij De Foresters in Heiloo en werd in 2015, op negenjarige leeftijd, opgenomen in de jeugdopleiding van AZ. Je kon ook naar Ajax.
“Ik was al fan van AZ. Bij AZ kwam ik niet alleen in een hoger team, ik vond het er ook leuker. Ik heb wel serieus over Ajax nagedacht, heb ook aan wat trainingen meegedaan, maar na de vierde training ben ik niet meer gekomen. Ik vond het niet leuk meer. De jongens die daar speelden waren heel mans, brutaler dan ik, dat was ik niet zo gewend. AZ paste beter bij me.”

Bij AZ werd je de jongste speler ooit in de jeugdopleiding.
“Ik wist dat ik de jongste was, maar zo voelde het niet. Ik heb twee jaar bij Onder 12 gezeten, daardoor kwam ik uiteindelijk maar één lichting hoger uit dan de jongens van mijn leeftijd.”

In het voorjaar van 2025 was er een kritisch artikel van Trouw en NRC over de jeugdopleiding van AZ. Er werd onder andere geschreven dat jeugdspelers werd beloofd dat ze naar een pretpark zouden gaan, maar in plaats daarvan kregen ze een meerdaags trainingskamp van oud-militairen voor hun kiezen, waar ze onder meer werden beschoten met een paintballgeweer en een kip moesten slachten. Herken jij dat?
“Ik heb dat allemaal niet meegemaakt. Ik heb niks naars meegemaakt in de jeugd van AZ.”

Wat heb jij op mentaal gebied geleerd in die jaren?
“In de AZ-jeugd wordt er heel erg gehamerd op winnen. Trainers slijpen erin: er is maar één ding belangrijk. Bij Onder 13 hadden we een trainer die ons echt harder probeerde te maken. We wonnen veel, dus zijn aanpak werkte. Ik heb nog een herinnering uit die tijd; we hadden een toernooi, wonnen alle wedstrijden en ik speelde goed, maar in de halve finale werd ik ineens, zonder uitleg, op de bank gezet. In de finale gebeurde hetzelfde. Ik was verdrietig, snapte het niet. Dat is me heel erg bijgebleven, het was mijn eerste tegenslag. Ik denk dat de trainer het bewust deed. Na dat toernooi stelde hij mij wel weer op.”

Hoe was jij in de jeugdopleiding?
“Ik was best een stille jongen in het begin. Later veranderde dat, kon ik ook druk zijn, mezelf laten gelden.”

Jouw trainer Maarten Martens noemde jou in VI een tikkeltje eigenwijs en vooral vastberaden, maar hij zei ook dat je open staat voor kritiek.
Lachend: “Ik vind meestal dat ik gelijk heb. Maar ik vind het ook heel belangrijk om te luisteren naar feedback, daar word ik alleen maar beter van. Als mensen iets tegen me zeggen, luister ik daar altijd naar. Als ik het er vervolgens mee eens ben, dan doe ik er ook wat mee.”

Prijzengeld

Van jongs af aan sta je in de belangstelling, omdat je altijd – en dus nog steeds – wordt betiteld als groot talent. Hoe ga je daar mee om?
“Ik vind het tot nu toe niet erg. Als ik meer druk ervaar in het veld, merk ik dat het juist beter gaat.”

Je bent al geregeld viraal gegaan. Zo deed je een aantal jaar geleden mee aan FC Straat, een straatvoetbalcompetitie geïnitieerd door Soufiane Touzani. In een video op YouTube is te zien dat je iedereen dolde.
Lachend: “Ik word er nog weleens aan herinnerd. Als ik een mooie actie maak die vervolgens op Instagram terechtkomt, lees ik in de comments: ‘Maar het begon allemaal bij FC Straat.’ Mooi, toch? Touzani had AZ-speler Melle Roede benaderd. Hij mocht een team samenstellen en had mij gevraagd. We wisten niet wat de bedoeling was, al helemaal niet dat het zo groot zou worden en dat er zoveel aandacht voor zou komen. We speelden vijf wedstrijden, wonnen ze allemaal, en kregen ook nog vijftienhonderd euro prijzengeld. Ieder driehonderd euro.”

Heb je nog contact met Touzani?
“Hij stuurt me weleens een berichtje, ook na het EK onder 19. En laatst vroeg hij of ik bij een evenementje langs wilde komen, maar toen kon ik helaas niet.”

Jouw goal tegen Barcelona in de Youth League in 2023, het jeugdequivalent van de Champions League, ging ook viraal. Je scoorde vanaf de middenlijn en jullie wonnen met 3-0.
“Die video ging de hele wereld over, ja. Ik denk dat het toen allemaal een beetje bij elkaar kwam. Met AZ deden we het heel goed, we wonnen de Youth League.”

Je speelde tegen Lamine Yamal, toen nog jeugdspeler van Barcelona. Is hij de beste tegen wie jij ooit hebt gespeeld?
“Op dat moment was hij nog niet zo goed als nu, maar hij was toen ook pas vijftien. Ik denk dat ik in mijn jeugd de meeste moeite had met Jorrel Hato. Hij was aan de bal toen al zo goed.”

Hato maakte vorig jaar een transfer van Ajax naar Chelsea. Volg je hem?
“Ja, ik vind het leuk om naar zijn wedstrijden te kijken. Mooi dat hij zo’n stap heeft kunnen maken. Het is een heel goede speler en ook een leuke jongen. Via Instagram spreken we elkaar af en toe.”

Frenkie de Jong

Op 10 maart 2024 maakte je jouw eredivisiedebuut, thuis tegen Excelsior.
“Mijn debuut maken was een heel mooi moment, maar de wedstrijd was niet zo bijzonder. Ik kwam in de 74ste minuut in het veld en toen stonden we al met 4-0 voor.” Was jouw eerste Europese optreden, in de Europa League-wedstrijd thuis tegen Fenerbahce op 7 november 2024, specialer?

Jullie wonnen met 3-1; jij gaf een assist en maakte een goal.
“Die dag ga ik nooit meer vergeten. We hadden heel veel geblesseerde spelers, zaten er niet echt lekker in in die periode. Niemand had verwacht dat we zouden winnen. Maar in die wedstrijd draaide het sentiment helemaal om. We stonden met allemaal jonge gasten in het veld en konden elkaar heel goed vinden.”

Je wordt vaak vergeleken met Kevin De Bruyne, ook vanwege jouw rode haar.
“Ik heb al vaker geroepen dat ik heel graag naar De Bruyne kijk, maar op dit moment vind ik Pedri van Barcelona de beste speler ter wereld. Ik kan zo van hem genieten, alles wat hij doet is goed. Hij is zo dominant, bepaalt in zijn eentje het tempo van de wedstrijd.”

Over jou spreken de analisten ook lovend. Theo Janssen zei in Studio Voetbal na de uitwedstrijd tegen Ajax, die jullie met 2-0 wonnen: ‘Hij passeert met loopacties à la Frenkie de Jong. Van hem zie je soms echt wel vleugjes terug bij Kees.’
Lachend: “Ik denk dat ik dat ook wel kan, ja, maar Frenkie is wel een stapje verder, hoor.”

En Ibrahim Afellay zei in die uitzending over jou: ‘Dit zijn types die je bijna niet meer ziet. Een jongen met een actie, die een man-meer-situatie kan creëren door een tegenstander te passeren.’
“Ik vind het leuk om dat soort dingen te horen. Ook omdat de mensen die het zeggen grote namen zijn in de voetbalwereld.”

Afellay was van 2023 tot en met het EK ook jouw assistent- trainer bij Onder 19.
“We konden het goed met elkaar vinden. Hij was eerlijk tegen me, vertelde altijd wat hij van mij verwachtte. Nadat Afellay dat bij Studio Voetbal had gezegd, heeft hij mij een appje gestuurd. Hij zei dat als ik iets nodig had, ik hem altijd kon appen.”

Guus Hiddink zag in diezelfde uitzending van Studio Voetbal beelden van jou tegen Ajax en zei: ‘Je kan mij dit de hele avond laten zien, we hoeven geen andere onderwerpen meer te behandelen.’
“Afellay kende ik al een beetje en Theo Janssen had ik ook al eens gesproken. Maar dat Guus Hiddink dat zei, zo’n grote naam en iemand die mij persoonlijk niet kent, vind ik helemaal een groot compliment.”

Hiddink zei ook nog: ‘Het is ook stilistisch heel mooi, los van dat het heel effectief is. Smit is nooit in paniek in de kleine ruimte, ook dan neemt hij de ballen heel rustig aan.’ Genoeg complimenten, wat kan er nog verbeterd worden aan jouw spel?
“Ik wil en moet negentig minuten lang dominant zijn, het spel naar me toe trekken. En verdedigend kan het ook nog beter. Daar werk ik allemaal hard aan, het gaat de goede kant op.”

Verdedigen hoort er ook bij Kees…
“Ik hou niet zo van verdedigen, vind er niet veel aan. Als we de bal niet hebben, vind ik voetbal eigenlijk een stuk minder leuk. Maar het het is natuurlijk wel belangrijk. Het mooiste aan voetbal vind ik: onze tegenstander helemaal wegspelen, dat je het gevoel hebt dat we niet te verslaan zijn.”

SPAANSE ZON

Je werd al in verband gebracht met clubs als Bayern München, Real Madrid, Barcelona en Manchester United.
“Voorheen wilde ik daar allemaal niets van horen, maar sinds het EK is er nog meer interesse ontstaan. Ik vond het toen wel belangrijk om in elk geval op de hoogte te zijn van geïnteresseerde clubs.”

Je besloot lekker bij AZ te blijven.
“Ik had bij AZ de grootste kans om veel te spelen en de club wilde mij ook niet kwijt. Ik wilde nog minimaal een jaar hier spelen, laten zien hoe goed ik ben. Daarna hoop ik dat die clubs die eerder geïnteresseerd waren, dat nog steeds zijn.”

Heb jij een stappenplan in jouw hoofd?
“Als we dit seizoen met AZ Champions League halen – en dat zou zomaar eens kunnen lukken –, dan lijkt het me heel mooi om dat nog mee te maken. Uiteindelijk hoop ik een mooie stap te maken. De Premier League vind ik heel mooi. In Spanje is het spel iets technischer, maar in Engeland heb je ook teams die technisch goed voetbal spelen.”

Je zei net: ik moet mezelf in ieder geval nog dit seizoen bij AZ laten gelden. Dan zou je precies met jouw neus in de boter kunnen vallen; volgende zomer is het WK.
“Ik denk weleens aan het WK, het zou heel mooi zijn als ik dat haal. Ik hoop het, maar reken er niet op.”

Het is nu eind 2025, waar wil je over vijf jaar staan?
“Ik hoop dat ik dan een grotere speler ben en wat prijzen heb gepakt. En ik hoop dat ik dan nog steeds dezelfde jongen ben: vrolijk en gelukkig.”

En dan zit je dus ergens in de Spaanse zon of Engelse regen…
Lachend: “Als je het zo zegt, zou de Spaanse zon wel wat lekkerder zijn.”

Helden Magazine nummer 79

Bestel het magazine nu met gratis verzending binnen Nederland via onze webshop. Nooit meer een verhaal missen? Word abonnee en bespaar maar liefst €15,- met een jaarabonnement op Helden Magazine.