Word abonnee

Alpineskiën

Oostenrijks trots, tegen wil en dank

Red Bull

Alpineskiën

Oostenrijks trots, tegen wil en dank

door: Marlies van Cleeff
6 november 2018
13 tot 18 minuten lezen

Marcel Hirscher (29) staat al jarenlang aan de top. Deze winter gaat ‘s werelds beste alpineskiër aller tijden op jacht naar zijn achtste opeenvolgende eindzege in de wereldbeker. Helden ging langs bij de Oostenrijkse beroemdheid met Nederlandse roots in het Salzburgerland.

‘Kun je Marcel helpen met het uitspreken van deze Nederlandse tekst?’, wordt al snel gevraagd bij aankomst in een prachtig hotel in Fuschl am See, waar de jaarlijkse persdag van Marcel Hirscher wordt gehouden. Het is een drukte van jewelste en het grote speculeren van de Oostenrijkse media is in volle gang: zal de skilegende vandaag zijn afscheid bekendmaken nu hij alles gewonnen heeft?

Het volledige verhaal lezen? Dat kan via Blendle door op onderstaande knop te klikken. Je kunt het magazine ook in de winkel halen óf online bestellen!

Met een beetje sturing leest Marcel, tweetalig opgevoed door zijn Oostenrijkse vader en Nederlandse moeder, in keurig Nederlands met een Duits accent zijn reclame-uiting voor namens SalzburgerLand Tourismus. ‘Hallo wintersportliefhebber, heb je net zo’n zin in die heerlijke pistes als ik? Ik ben inmiddels druk bezig met de voorbereidingen op het nieuwe seizoen…’ Oostenrijk hoeft dus nog geen afscheid te nemen van ‘s lands beste sporter, horen we dus al voordat hij het later die middag officieel bekendmaakt. “Ja, saai, hè?”, zegt Marcel als we hem erop wijzen, “maar ik ben nog niet klaar met skiën.”

MISSING PIECE
“Er is veel gebeurd in al die jaren. Tijdens mijn eerste wereldbekerfinale in 2007 stond ik heel rustig bovenaan de start en ik keek stilletjes om me heen. Ik vond het zo overweldigend,” zegt Marcel tegen de twintig aanwezige buitenlandse journalisten, nadat hij zijn vaste volgers uit Oostenrijk uitgebreid te woord heeft gestaan. “In mijn hart ben ik nog steeds dezelfde jongen, maar die prestaties hebben mijn leven wel veranderd.” Zijn palmares is indrukwekkend. Sinds zijn 22ste heerst Marcel. De alpineskiër won tot nu toe zeven kristallen bollen, de prijs voor de winnaar van het allround wereldbekerklassement, vijf keer het slalom- en reuzenslalomklassement, vier wereldtitels en 58 wereldbekerwedstrijden. Niemand die hem dat ooit nadeed. Het enige wat lange tijd ontbrak, was olympisch goud. Acht jaar geleden tijdens de Winterspelen in Vancouver was hij te jong en onervaren. Vier jaar geleden in Sochi was Marcel de toren hoge favoriet, maar hij eindigde als tweede op de slalom achter landgenoot Mario Matt. In februari kreeg hij iedereen stil door in Pyeongchang twee keer goud te pakken. Niet op de slalom, het onderdeel dat hij al jarenlang domineert, maar op de combinatie – een mix van afdaling en slalom – en de reuzenslalom. Volgens persman Stefan Illek, die Marcel al jarenlang bijstaat, was de skiër opgelucht, maar vooral voor de media. “Marcel vond de Spelen geen high end evenement. Er stonden maar een paar honderd mensen bij de finish. De pistes waren slecht geprepareerd, het waaide hard, het was gewoon amateuristisch. Na afloop had hij sterk het gevoel: is dit nou de belangrijkste wedstrijd van de wereld?” Birgit Egarter, journalist van het Oostenrijkse persbureau APA volgt Marcel al sinds het begin van zijn carrière. Ze beaamt: “Het eerste dat hij ons vertelde nadat hij had gewonnen was: ‘Nou, dit is wat jullie wilden, toch? Hebben jullie het hier tien jaar lang over gehad?’ Achteraf gaf hij wel toe dat het zijn enige missing piece was. Nu is zijn carrière compleet.”

GEHEIM
De basis voor zijn carrière werd gelegd in de bergen van het Salzburgerland bij Annaberg, een dorpje met 2500 inwoners. De liefde tussen zijn Haagse moeder Sylvia en zijn Oostenrijkse vader Ferdinand sloeg over toen de skileraar haar tijdens een wintersportvakantie hielp met het aanbrengen van sneeuwkettingen. Sylvia verhuisde naar Annaberg en samen kregen ze twee zoons: Marcel en Léon. Als kinderen van een eigenaar van een skischool was er geen twijfel mogelijk: de jongens gingen skiën. Al na een jaar ontdekte Ferdinand het talent van hun oudste zoon. Terwijl zijn leeftijdsgenoten techniek minder belangrijk vonden en van de berg wilden afrazen, luisterde Marcel naar zijn vader. Hij bracht hem de perfecte skitechniek bij. Georg Bergschober, destijds mede-eigenaar van de skischool, is een vriend van de familie en kent Marcel al zijn hele leven: “Marcel had nog een luier aan toen hij al op de ski’s stond. Hij vond het prachtig, maar was al snel serieus. Het was al heel vroeg te merken dat Marcel wilde presteren. Als hij een keer tweede werd, was hij zwaar teleurgesteld.”

Niet alleen zijn perfect bijgebrachte techniek, maar ook zijn nagenoeg elastieken lichaam is een geheim van zijn succes. In een vloeiende lijn beweegt hij zich als een slang zo dicht mogelijk langs de poortjes. Marcel: “Ik ski niet op het randje hoor, ben zelfs bang om te vallen. In de eerste jaren van mijn carrière viel ik ruim vijftig procent van mijn races uit. Ons plan was om in elke bocht die ik maak, de hoek telkens verder te pushen. Om telkens wat dieper te zitten om hem scherper te kunnen nemen. Het maakte in het begin daarom niet uit of ik uitviel in een race, ik wist dat ik het op deze manier ooit perfect zou kunnen. Ik wilde iedere keer m’n grenzen verleggen.” Maar Marcel beseft ook dat hij geluk met zijn lichaam heeft. “Perfect voor het skiën. Tot nu toe brak ik altijd eerst iets voordat ik een band afscheurde, dat is een gave waar ik niks voor heb hoeven doen. Verder heb ik het goede postuur. Ik ben 1 meter 72, niet te klein, niet te lang en ik ben ook niet te zwaar of te licht. Maar ik heb er ook veel voor gedaan om mijn lijf zo sterk en soepel te krijgen.” Wat Marcel verder onderscheidt van zijn tegenstanders? Hij zegt een obsessie te hebben voor zijn materiaal. “Er zijn skiërs die weleens een race winnen, maar daarna nooit meer. Het grootste verschil is dat het hen niet altijd lukt om met de meest perfecte combinatie van ski’s en bindingen aan de start te verschijnen. Ik heb soms een betere set up aan mijn voeten, ik denk dat dat het grootste geheim is. Ik ben geen betere skiër dan anderen. Maar met mijn team heb ik in 95 procent van de tijd mijn materiaal op orde.”

Hirscher: ‘Ik hou van de zee en zelfs van de drukke Kalverstraat in Amsterdam. In Nederland kent haast niemand me, daar laten ze me wel met rust’

SCHEVENINGSE STRAND
De keerzijde van het succes kent Marcel inmiddels ook. In Oostenrijk, skiland nummer één, is hij de bekendste sporter. Zelfs een aantal journalisten hangt om hem heen voor een selfie op deze persdag. “Soms droom ik van een leven in de anonimiteit. Ik ben al heel blij als mensen me alleen groeten en daarna doorlopen. Maar helaas is dat meer uitzondering dan regel. Vaak raken mensen me aan, hangen ze om m’n nek.” In Nederland kan Marcel wel gewoon anoniem over straat. Twee keer per jaar nam zijn moeder Sylvia hem vroeger mee. Naar de ijsbaan in Den Haag, naar het Scheveningse strand, naar zijn oom en tante. En nog steeds komt Marcel ieder jaar in Nederland. “Ik hou van de zee en zelfs van de drukke Kalverstraat in Amsterdam. In Nederland kent haast niemand me, daar laten ze me wel met rust. Of ik ooit wil verhuizen? Ik woon al mijn hele leven hier, hier wonen mijn vrienden en de meeste familie. Oostenrijk is mijn thuis.”
Michael Kasper, journalist van Hitradio OE3, de grootste radiozender in Oostenrijk, legt uit: “Marcel is hier net zo bekend als Arnold Schwarzenegger. Wij hebben weliswaar een paar oude helden als autocoureur Niki Lauda en de skiër Hermann Maier, een paar grote voetballers als David Alaba van Bayern München en Marco Arnautovic van West Ham United, en de tennisser Dominic Thiem. Maar Marcel is verreweg de bekendste sporter. Skiën is de belangrijkste sport in Oostenrijk. Het is vergelijkbaar met het schaatsen in Nederland, maar hij is groter in Oostenrijk dan Sven Kramer in Nederland.” Dat beaamt ook Alexander Hofstetter, journalist van de Oostenrijkse krant Kronen Zeitung. “Zijn marketingwaarde is enorm. Hoeveel hij precies verdient, weet ik niet. Ik gok tussen de vijf en tien miljoen euro per jaar. Maar er wordt ook weleens veertig miljoen geroepen, al is dat wat overdreven. Raiffeisen is een van zijn grote sponsors, de grootste bank in Oostenrijk. Ze maken veel reclamespots met hem. Daarom is hij hier ook zo bekend. En Red Bull is een van zijn grote sponsors.”

Vanwege zijn leven in de schijnwerpers houdt Marcel zijn privéleven zoveel mogelijk verborgen. In juni trouwde hij in het geheim op Ibiza met zijn jeugdliefde Laura Moisl. Op 7 oktober werd zijn zoon geboren. Als we hem vragen naar het vaderschap, maakt hij meteen duidelijk dat deze dag niet georganiseerd is om over zijn privéleven te praten. Marcel: “Mijn leven in de spotlights is al stressvol genoeg. Het maakt het makkelijker voor mij om privézaken echt privé te houden als ik er niet over praat.” In zijn woonplaats respecteren ze dat als een van de weinige plekken in Oostenrijk. Bergschober: “Hij blijft een Annaberger, iemand van ons. Mensen laten hem er met rust, bemoeien zich niet met hem. Marcel woont nu vlakbij, in Abtenau in een boerderij. Wij in het dorp weten waar precies, verder niemand.” Hofstetter volgt Marcel al vanaf 2005 en vertelt: “Hij is heel gesloten. Hij gaat de kant op van Hermann Maier. Hermann werd ook heel gesloten toen hij getrouwd was en kinderen kreeg. Marcel vragen naar zijn vrouw, de baby of zijn nieuwe huis is voor hem het ergste dat je hem kunt aandoen. Voor mijn gevoel begon dat op het moment dat hij met een privéjet van Red Bull op reis ging. Een fotograaf nam daar foto’s van. Tot op de dag van vandaag heeft Marcel een hekel aan die man.” Marcel houdt zijn inner circle daarom klein. Slechts een paar personen maken onderdeel uit van zijn dagelijkse leven. Uiteraard zijn ouders, broer en vrouw Laura. In zijn team zitten z’n vader, die zich als supervisor (nog steeds) bezig- houdt met de technische kant en het materiaal, zijn coach, fysieke trainer en dus persman Stefan Illek.
Illek: “Marcel is vrij introvert. Voor maar een paar beste vrienden is hij heel open en makkelijk. Maar in zijn werk als professionele skiër is hij heel strikt. Hij wordt wakker, doet zijn werk, eet en gaat weer naar bed. Er is niet veel tijd voor grappen tussendoor. Marcel leidt ook totaal geen jetset-leven. Als hij vrije tijd heeft, brengt hij die het liefst thuis op de bank door. Zijn bekendheid is iets waar hij zeker niet blij mee is en die hij niet had verwacht tijdens de start van zijn carrière. Maar er zit ook een andere kant aan. Als hij naar beneden skiet tijdens de wereldbeker in Schladming en er staat in plaats van zestigduizend man niemand, is winnen ook saai. Marcel heeft de fans ook nodig.” Ook Marcel beseft dat, al blijft het een haat-liefdeverhouding. Marcel: “Met fans overwinningen vieren, is fantastisch. Zoals na de wereldbekerfinales. Ik heb dan mijn werk gedaan, gewonnen, ben de good guy. Maar naarmate het nieuwe seizoen dichterbij komt, wordt het gecompliceerder. De verwachtingen zijn zo ontzettend hoog. Een tweede plaats is al slecht. Mensen denken dat altijd maar winnen doodnormaal is.” Andersom speelt Marcel zelf ook weleens voor fan. Zo ontmoette hij Max Verstappen na zijn overwinning in de Grand Prix van Oostenrijk. “Max was in shock dat iemand in het Nederlands tegen hem sprak. Ik ben een groot fan van hem en vroeg om een foto. Volgens mij had hij geen idee wie ik was. Max had op dat moment andere dingen aan zijn hoofd dan alpineskiën. Hij won in het land van Red Bull, het was een heel emotionele overwinning. Ach, ik greep gewoon mijn kans.”

Tekst gaat verder onder de foto

COMPROMISSEN
“Het moeilijkste van al die jaren topsport?”, herhaalt Marcel de vraag. “De woorden: ik moet. Ik moet trainen. Ik moet slim zijn. Ik moet presteren. Soms word ik daar gek van. Dat begint al bij de zomertraining. Ik mag mijn hand niet stoten want die heb ik nodig. Ik kan beter niet motorcrossen of kajakken, terwijl ik dat heel graag doe, met het oog op blessures.” Toch gaat Marcel dus gewoon door met skiën, al zal er dit seizoen wel wat veranderen. “Ik kan niet tegelijk honderd procent vader en professioneel skiër zijn, maar ik ga het proberen te combineren. Mijn droom is om alles samen te brengen, maar ik moet compromissen sluiten. Als ik het algemene wereldbekerklassement weer wil winnen, moet ik er honderd procent van de tijd bij zijn. Maar die tijd is voorbij, dit is de realiteit. Ik wil meer tijd doorbrengen met mijn gezin. Het zal dus meer om de kwaliteit van mijn trainingen gaan en niet de kwantiteit.” Maar volgens Egarter dekt Marcel zich in. Vorig seizoen begon hij met een enkelblessure en zei hij hetzelfde. “Voor zijn eerste wedstrijd zei hij: ‘We zien wel wat er gaat gebeuren.’ Maar hij was gewoon weer de beste. Iedereen weet dat hij ook nu de grote wedstrijden wel weer gaat winnen. Professioneler dan hij zijn ze er niet. Marcel skiet perfect, ook al zegt hij dat het niet zo is. Hij werkt zijn trainingen perfect af. Hij plant en regelt alles perfect voor zichzelf. Zelfs bij deze persdag is niets aan het toeval overgelaten. Hij weet precies wie er aanwezig zijn en wat hij wel en niet wil zeggen. En misschien nog wel het belangrijkst: mentaal is hij ijzersterk. Tijdens de races waar het er echt om gaat, zoals in Kitzbühel, laat hij zich door niks of niemand afleiden. Hij kan de druk aan.” Hoe lang we nog van ‘s werelds beste skiër kunnen genieten? Hofstetter denkt dat hij nog twee jaar doorgaat. “Marcel kan nu doen wat hij wil, ervan genieten. Dit is het punt dat hij al die jaren wilde bereiken: op een ontspannen manier genieten van de snelheid, gaan voor de perfecte bocht. Marcel gaat zich nu nog meer realiseren hoeveel hij van de sport houdt. De cirkel is rond voor hem.” Hoe Marcel er zelf over denkt? “Ik wil iedere dag beter worden. En als ik niet meer het gevoel heb dat ik dat kan en wil, dan weet ik: nu is het tijd om te stoppen.”

[/blendlebutton

Delen: