Driemaal olympisch goud, meerdere wereldtitels; Jorien ter Mors is een zeldzaam multitalent. Maar de voormalig schaatsster van Team IKO is ook een vechtjas die al verschillende tegenslagen heeft moeten overwinnen, zowel sportief als privé. We spreken haar over haar knie, bikkelharde kritiek en de dood van oud-ploeggenote Lara van Ruijven
De knie
“Ik zit beter in m’n vel en kan weer veel meer genieten. Ook van de persoon die ik ben. Dat was voorheen allemaal veel minder het geval. Telkens moest ik me door de pijn in m’n knie heen vechten, dat kostte zoveel energie. Ik had niet eens meer door hoeveel invloed m’n knie op m’n hele doen en laten had,” zegt Jorien ter Mors. Dat gevoel van heerlijk vrijuit schaatsen voelt ze weer geregeld. Het is het gevoel waar ze lang naar terugverlangde en waarover ze steeds vaker twijfelde of ze het ooit nog zou kunnen ervaren.
De rechterknie beheerste lang het leven van Jorien. Het plezier in het schaatsen raakte ze kwijt, depressieve gevoelens kregen de overhand. Haar sport was veranderd in een fysieke en mentale struggle. Desondanks greep ze in 2018 olympisch goud op de 1000 meter, olympisch brons met de relayploeg in haar laatste race als shorttrackster en de wereldtitel sprint op de langebaan. Aanvankelijk werd maar niet duidelijk wat het probleem was. Botvorming in de knie bleek ervoor te zorgen dat haar kniepees voortdurend ontstoken was. Eind 2018 werd ze geopereerd. Jorien miste een heel seizoen, maar ook na de ingreep bleef ze aanvankelijk last houden van de knie. Talloze keren overwoog ze sinds haar operatie te stoppen. “Ik heb zo vaak tegen mezelf gezegd: waar doe ik dit nog voor?”
Haar coaches Martin en Erwin ten Hove van Team IKO spraken vaak op haar in om niet op te geven. “Telkens als ik weer riep dat ik ermee wilde kappen, zeiden ze: ‘Je bent een traject ingegaan, van halverwege stoppen zal je later veel spijt krijgen.’ Hadden ze gelijk in. Ik ben ook niet iemand die opgeeft, blijf altijd vechten. Maar het was zo zwaar… Ik wil het kunstje nog een keer flikken op de Spelen, die gedachte heeft mij op de been gehouden. En mocht dat niet lukken, dan kan ik tenminste altijd tegen mezelf zeggen dat ik er in elk geval alles aan heb gedaan.”
De laatste keer dat ze zich écht fit voelde, was op de Spelen van 2014. Ze was destijds nog shorttrackster, maakte tussendoor een uitstapje naar de langebaan. Met groot vertoon van macht won ze in Sochi olympisch goud op de 1500 meter en was het ook raak op de ploegenachtervolging. “Maar ook toen had ik een lastig sportjaar omdat mijn vader overleed. Zelfs naar de ijsbaan gaan was op dat moment niet leuk. Daarna raakte ik overtraind en toen ik daar eindelijk van was hersteld, kwamen de blessures. M’n rug, m’n knie…”
Jeroen Otter, de bondscoach van de shorttrackers, sprak al eerder zijn vrees uit dat Jorien te veel van haar lichaam heeft gevraagd. Altijd ging ze door de pijngrens heen. Op de trainingen wilde ze niet onderdoen voor de mannen. Otter vreesde dat ze roofbouw op haar lichaam had gepleegd. Jorien knikt. “Die wil om het maximale van mezelf te eisen is enerzijds een sterke karaktereigenschap, maar tegelijkertijd zorgt het er ook voor dat ik mezelf af en toe uitschakel. Ik wilde niet altijd accepteren dat pijn erbij hoorde. Ik bleef daar volle bak doorheen gaan. Maar ja, uiteindelijk betaalde ik daar de prijs voor.”
Is het moeilijk om te accepteren dat je met een minder lichaam genoegen moet nemen?
“Dat is het moeilijkst. Ik ben er heel slecht in om dat als gegeven te moeten accepteren.”
‘Soms voel ik me weleens ondergewaardeerd en stel mezelf de vraag waar dat aan ligt. Het lijkt wel of het veel mensen is ontglipt wat ik heb gepresteerd’
Kritiek
“Ik merkte al snel dat ik social media beter even kon mijden,” stelt Jorien als het NK allround ter sprake komt. Eind november 2020 besloot sprintster Jorien een uitstapje te maken naar het allrounden. Omdat ze nog wel wat wedstrijdritme kon gebruiken in aan loop naar het NK sprint, die een week later op het programma stond. Maar na drie afstanden stond de sprintster eerste in het algemeen klassement. Het verschil met Antoinette de Jong voor de afsluitende 5000 meter was niet voldoende voor de eindzege, wist Jorien.
Tekst gaat verder onder de foto
Bovendien kon ze beter haar krachten sparen voor een week later. Dat ze afzegde terwijl ze eerste stond, zorgde voor een storm aan kritiek. “Mensen die de achtergrond niet kenden, velden keiharde oordelen over me. Degenen die mijn besluit begrepen, hoorde je bijna niet op social media. Van die mensen heb ik appjes gekregen om me een hart onder de riem te steken. Heel fijn.”
Had je slapeloze nachten van de nare berichten?
“Ik heb er een zware maandag van gehad. Ik krijg weleens vaker berichten op social media die niet heel positief zijn, maar dit was zó erg. Er deden berichten de ronde over me die ik niet eens wil herhalen, die ik niemand zou willen toewensen. Dan kun je nog zo hard redeneren dat het komt van iemand die me niet kent, maar het doet toch wat met je. Het lukt bijna niet om je daarvoor af te sluiten.”
Lara
“Lara genoot van elk moment. Ook als het niet goed ging, was ze nog blij. Ik kroop dan juist in mijn schulp en had het idee dat de wereld verging als ik een slechte race had gereden. Maar Lara? Altijd die lach, en die was niet gemaakt. Vond ik zo knap. En als iemand ergens mee zat, dan wist zij diegene altijd op te beuren. Ze stond echt voor iedereen klaar in het team. Ze was zo bijzonder,” zegt Jorien over haar oudploeggenote Lara van Ruijven. De shorttrackster overleed op 10 juli 2020 in een Frans ziekenhuis aan een autoimmuunziekte. Ze werd slechts 27 jaar.
Jorien won samen met Suzanne Schulting, Yara van Kerkhof en Lara olympisch brons op de relay in 2018. “Lara was zo belangrijk voor de team spirit, hield de ploeg bij elkaar. Ik combineerde shorttracken met langebaan schaatsen, het was weleens frustrerend voor de anderen als ik er ineens weer bij was. Lara wist voor een relay toch weer alle neuzen dezelfde kant op te krijgen.”
Na de Spelen legde Jorien zich volledig toe op het langebaan schaatsen. Het contact met de shorttracksters verwaterde sindsdien. “We hadden nog wel appcontact, na wedstrijden liet ik altijd wat van me horen. Ik ben een andere weg ingeslagen, maar koester alle herinneringen.”
Jorien vertelt over een foto in de gang van haar huis die is gemaakt op een van de trainingskampen en waarop ze staat met de meiden van de relayploeg. “Ik krijg altijd een lach op m’n gezicht als ik langs die foto loop, kan me meteen de sfeer in de ploeg weer voor de geest halen. Ik mis het team. Hoe we sporters en staf met elkaar omgingen was zo mooi. De groep was zo hecht, iedereen had alles voor elkaar over. Dat gevoel van teamspirit zal ik nooit meer ervaren. Hoe langer ik weg ben bij de shorttrackploeg, des te groter wordt het besef hoe bijzonder dat team was. In de langebaanploeg is de spirit gewoon heel anders.”
Jorien vertelt dat ze nog vaak stilstaat bij de dood van Lara. “Ze komt nog in vlagen voorbij in mijn hoofd, zoals ik dat ook bij mijn vader heb. Lara zal absoluut niet vergeten worden.” Jorien begint over de NK afstanden, waar ze eind oktober de 1500 meter won. Het was de eerste overwinning sinds het over lijden van haar oudploeggenote. “Als ik op het podium sta, draag ik mijn overwinningen meestal op aan mijn vader. Maar tijdens de huldiging van die 1500 meter dacht ik: deze is voor Lara. Ik heb een traantje gelaten op het podium.”
Jorien vertelt dat ze zich maar moeilijk raad wist met haar verdriet in de periode na het overlijden van Lara. “Het was best ingewikkeld. Ik leefde een beetje tussen twee werelden in, in een soort niemandsland. Door veel langebaanschaatsers werd ik gezien als shorttrackster en voor de shorttrackers was ik iemand die was overgestapt naar de langebaan. Neemt niet weg dat ik een hele geschiedenis in de shorttrackwereld heb. Ook met Lara. Ik wist wel een beetje wat er gaande was in Font Romeu, waar Lara ziek werd tijdens het trainingskamp. Mensen gingen ook aan mij vragen of ik wist wat er aan de hand was. Maar ik kreeg natuurlijk niet alles mee. Ik vond het ook een beetje ongepast om de hele tijd te vragen hoe het ging. Het was zo dubbel. Aan de ene kant voelde ik me nog heel erg betrokken bij de shorttrackploeg, terwijl ik er al twee jaar geen deel meer
van uitmaakte. Het voelt toch als een soort familie met wie ik heel veel heb gedeeld.” Na het overlijden van Lara had Jorien nog wel con tact met haar oud-coach Jeroen Otter, maar bleek het lastig om haar verdriet verder met anderen te delen. “In het langebaanschaatsen was iedereen ontdaan, maar voor mij kwam het overlijden van Lara nog veel dichterbij. Ik had zoveel met haar meegemaakt, kende haar zo goed. Maar voor de shorttrackers was het nog heftiger, omdat zij tot het laatste moment dagelijks met Lara optrokken. Bij wie kon ik me aansluiten? Met wie kon ik contact opnemen? Na het overlijden van mijn vader vond ik het niet prettig dat mensen er telkens over begonnen. Ik wilde niet dat ik anderen tot last zou zijn. Dus probeerde ik het op mijn eigen manier een plekje te geven. Het klinkt heel hard, maar de ervaring van het overlijden van mijn vader heb ik wel kunnen gebruiken. Daarmee bedoel ik dat ik al een beetje heb ervaren hoe ik het verlies van een dierbare toch een plekje kan geven.”
Medaille-alarm
Tijdens de Winterspelen gaan we los met onze grootste kortingsactie ooit. Bij elke medaille van een Nederlandse atleet hoort een beloning voor jou. Doe mee en profiteer direct.
Zo werkt het:
🥇 Goud
50% korting op een jaarabonnement
Vijf nummers voor slechts €22,50
🥈 Zilver
Vraag een gratis editie aan van
HELDEN, Formule 1 Magazine, Fiets of Procycling
🥉 Brons
20% korting + gratis verzending
op een nummer naar keuze
⏰ Let op: elke actie is slechts 24 uur geldig.
👉 Houd onze Instagram Stories in de gaten en mis geen medailledeal.
