Begin 2022 was het einde in zicht voor Sven Kramer, de dagen begonnen te tellen voor de sportman Sven Kramer  In aanloop naar zijn laatste Spelen. legden we de man die jarenlang het schaatsen domineerde en kleur gaf, stellingen voor.

Ireen Wüst en ik hebben het schaatsen sportief en commercieel naar een hoger plan getild

“Ik denk wel dat wij wat teweeg hebben gebracht binnen het schaatsen en de Nederlandse sport. Dat hebben we in onze beginjaren ook samen met TVM gedaan. Ireen en ik zijn lange tijd dominant geweest en hebben voor continuïteit in titels gezorgd. Daarvóór was het allemaal relatief vluchtig. Schaatsers presteerden vaak een jaar of drie goed. En ploegen kregen snel een andere naam.

Ireen en ik hebben zeker in de omgang richting publiek en media een verandering teweeggebracht. Ik denk dat wij nooit bang zijn geweest om onze ambities uit te spreken. Wij zeiden dat we maar met één resultaat tevreden waren: goud. Dat was rond onze eerste Spelen in Turijn, in 2006, niet heel gebruikelijk in de Nederlandse sport. Sterker nog: daar was behoorlijk weerstand tegen in het begin. Ik heb er nooit wakker van gelegen dat mensen er wat van vonden als ik iets riep. In deze tijd is het veel normaler dat sporters hun ambities hardop uitspreken. Kijk naar Max Verstappen en Mathieu van der Poel. Nu vindt iedereen het gaaf dat zij roepen dat ze alleen tevreden zijn met de winst.

‘Die druk kennen Verstappen en Van der Poel ook. Daarom vond ik het zo knap dat Max deed wat-ie moest doen’

Ireen leek altijd wat bescheidener dan ik, maar vergis je niet, zij is ook een echte killer. We hebben in de TVM-jaren onbewust veel aan elkaar gehad. We waren een jaar of zestien toen we bij Jong Oranje voor het eerst samen in een ploeg kwamen. Ireen komt uit een heel ander gezin dan ik. Bij mij is topsport veel meer met de paplepel ingegoten, mijn vader was immers ook schaatser. Ik wist eerder wat je moest doen en laten om prof te zijn, maar Ireen heeft het heel snel opgepakt. Ik begrijp goed wat ze bedoelt als ze zegt dat ze mij ziet als haar schaatsbroer. En nu zal de vraag komen of wij vervangbaar zijn. Ik hoop oprecht dat er geen sportief gat ontstaat als Ireen en ik gestopt zijn.

Tekst gaat verder onder de foto

Ik noem het ook zeker geen ramp dat Ireen en ik stoppen. Om het dat stempel te geven, zou getuigen van zelfoverschatting. Het zal misschien even wennen zijn als Ireen en ik er niet meer bij zijn, maar uiteindelijk is iedereen, ook ik, vervangbaar. Dat hoop en denk ik. Er komen weer nieuwe helden. We laten op dit moment wel een sport achter die, vind ik, iets te veel onder druk staat.”

Op mentaal vlak ken ik mijn gelijke niet in de Nederlandse sport

“Moeilijk te zeggen. Ik lees geregeld verhalen over mentale problemen bij topsporters. De drempel om erover te praten is lager geworden, dat is zeker zo. Ik zal het ook niet snel veroordelen als sporters zich hierover uiten, maar ik heb wel het idee dat het vandaag de dag niet meer stoer is om fysiek en mentaal af te zien. Het moet vooral gezellig en leuk zijn tegenwoordig. Fijn met z’n allen weg. Nou, dat interesseert mij totaal niks. Het begint nu in de sport soms wel erg soft te worden, vind ik. Geloof me, als je een lange carrière hebt, dan zit er altijd wel een half jaar bij dat het helemaal niks is. Dat kan sportief zijn, dat kan fysiek zijn, dat kan mentaal zijn en dat kan thuis zijn.

Het gaat allemaal voorbijkomen, maar de kunst is om dan wel te blijven leveren. Dat is lastig. Na de Spelen van Vancouver in 2010 was ik er een jaar uit met een blessure aan mijn bovenbeen. Dat was voor mij een moeilijke periode. De Spelen in Vancouver waren ook pittig, zeker na afloop. Ik was 23 jaar en Vancouver werd omgedoopt in Svencouver. De druk op mijn schouders was enorm. Die immense druk kennen Max Verstappen en Mathieu van der Poel ook.

Daarom vond ik het zo waanzinnig knap dat Max ondanks alle gekte op Zandvoort en in de laatste GP van het seizoen gewoon deed wat-ie moest doen: winnen. Iedereen verwachtte het en hij deed het. Hetzelfde met Mathieu in de Tour de France. Iedereen keek naar hem, verwachtte dat hij even de gele trui zou pakken in zijn eerste Tour. En het lukte hem ook nog om de eerste week in het geel te rijden. Dat is zo knap.”

Ik wordt nog weleens gillend wakker van de foute wissel op de 10.000 meter in Vancouver

“Het zal altijd wel lastig blijven, maar ik word er echt niet meer wakker van. Het is niet zo dat ik een heel psychologisch ding van die foute wissel heb gemaakt, of zo. Het is niet leuk en het was heel heftig, maar het leven gaat gewoon door. Natuurlijk hebben mijn coach Gerard Kemkers en ik erover gesproken, maar we hebben er ook geen boeken over vol geschreven. Uiteindelijk zijn we ook nog vier jaar met elkaar doorgegaan binnen dezelfde ploeg. Dan ga je ook niet meer elke dag over Vancouver praten, want dan zit je jezelf alleen maar in de weg. Het was wel de zwartste bladzijde uit mijn carrière. Dat zeker.

Ik heb negen jaar met Gerard gewerkt bij TVM, dat waren negen goede jaren. In 2014 maakte ik de overstap naar Jac Orie en Jumbo-Visma. Ik had niet eerder met Jac willen werken, vind het prima zoals het allemaal is gelopen. Ik heb nergens spijt van en ik had het ook voor geen goud anders willen doen.”

Veel mensen hebben een verkeerd beeld van mij, ik ben veel socialer dan men denkt

“Dat denk ik wel. Maar ik vind het niet zo erg dat mensen een verkeerd beeld van me hebben, hoor. Als de mensen die dicht bij me staan maar een goed gevoel bij me hebben. Ik ben er voor hen als ze me nodig hebben en dat weten ze hopelijk ook. Zoals zij er andersom ook voor mij zijn als ik hen nodig heb. Dat vind ik het allerbelangrijkste. Wat de buitenwereld van mij vindt of denkt, doet me niet zoveel. Ik zie mijn schaatsschool, de Sven Kramer Academy, echt als mijn nalatenschap, mijn legacy. Ik vind het leuk om daar samen met goeie mensen mee bezig te zijn en ben heel blij dat mijn goede vriend en oud-collega Douwe de Vries de dagelijkse leiding heeft.

Fijn dat de SKA nu goed draait. Het kost veel energie om alles op z’n plek te laten vallen. Ik had dit initiatief zes jaar geleden nooit gestart. Maar de laatste jaren heb ik nagedacht hoeveel het schaatsen mij heeft gebracht en wat ik het schaatsen heb gebracht. Maar het belangrijkste is dat ik er zoveel lol aan heb beleefd. Daar wilde ik wat mee. Ik gun iedereen die lol. Het doet me echt pijn als kinderen niet dezelfde kansen krijgen die ik kreeg toen ik jong was. Ik realiseerde me dat het zonde zou zijn om straks uit te checken zonder dat ik iets terug heb gedaan voor de sport.

De provincie Friesland wil de komende jaren duizenden schoolkinderen kennis laten maken met schaatsen en lessen subsidiëren. Schaatsen is een deel van de cultuur in Nederland. Het zit in ons DNA en dat is ook waarom iedereen gek wordt als er natuurijs ligt. Er zijn genoeg Europese landen waar ’s winters ijs ligt, maar alleen als het in Nederland vriest, is iedereen meteen in rep en roer. Fascinerend om te zien en dat verklaart meteen de kracht van onze sport. Dat is ook de magie, de reden waarom schaatsen altijd zal blijven, denk ik.

In Friesland moeten de komende jaren tienduizend schoolkinderen het ijs op. Ik geloof er heilig in dat wij de organisatie hebben om dat voor elkaar te krijgen. Ik ben het eens met Jac Orie dat bewegen sowieso een enorm probleem aan het worden is voor de Nederlandse jeugd. Soms zie ik het ook om me heen. Corona heeft dit probleem alleen maar groter gemaakt. We moeten echt met z’n allen in actie komen. Iedereen moet inzien dat sport juist in deze tijd zo belangrijk is. Hoe mooi is het als je het immuunsysteem kan ondersteunen door te sporten? Wij proberen ons steentje daaraan bij te dragen.”

Meer lezen?

Geen inspirerende sportverhalen missen van onze Nederlandse sporthelden? Kies het abonnement dat bij jou past en word abonnee. Of schrijf je in voor de nieuwsbrief.