De zevendelige serie Basta over het leven van Marco van Basten is vanaf vrijdag 4 september te zien op Videoland. Acteur Chris Peters (32) kroop in de huid van de voormalige spits van Ajax, AC Milan en Oranje. Helden sprak hem. “Leuk dat ik nu voor altijd een band met Marco van Basten heb.”
Over zijn favoriete Marco van Basten-moment hoeft Chris Peters niet lang na te denken: “De fantastische goal tegen Rusland in de EK-finale van 1988. De omhaal tegen FC Den Bosch was prachtig, misschien nog wel mooier en knapper. Maar als op het allerbelangrijkste moment een doelpunt maakt dat zelden is vertoond, ja, dan ben je voor mij echt een held.”
En Chris kan het weten. Hij bestudeerde Van Basten, kroop in zijn huid voor de zevendelige serie Basta, die vanaf 4 september te zien is op Videoland en is geïnspireerd op de gelijknamige biografie uit 2019 van de oud-voetballer van Ajax, AC Milan en het Nederlands elftal.
Leegte
Chris komt uit 1994 en heeft de man die hij speelde nooit in levenden lijve zien voetballen. “Destijds was de leegte in het leven van Marco al begonnen,” zegt hij. Van Basten raakte eind 1986 als speler van Ajax geblesseerd aan zijn rechterenkel tijdens een uitwedstrijd tegen FC Groningen. Vanaf dat moment had hij pijn aan het gewricht en die ging nooit meer weg.
‘Je bent de beste speler van de wereld, maar op je 28ste zegt jouw enkel: het gaat niet meer. Hoe dramatisch is dat?’
Desondanks won hij met Ajax en trainer Johan Cruijff de Europa Cup II in 1987, verdiende hij een transfer naar AC Milan in hetzelfde jaar, bezorgde hij Nederland in 1988 de Europese titel dankzij vijf goals, won hij met Milan twee keer de Europa Cup I en de Wereldbeker, landstitels met Ajax en Milan en de Gouden Schoen als topscorer van Europa. Daarnaast werd hij drie keer gekozen als beste voetballer van Europa en twee keer als beste van de wereld.
Dramatisch
Eind 1992 liet de toen 28-jarige spits zich opereren aan zijn enkel met het idee om het gewricht schoon te maken en daarna pijnvrij verder te spelen. Dat bleek een utopie. Na de ingreep werd de pijn alleen maar erger. Meerdere operaties volgden. In 1993 speelde hij in München met een injectie nog de verloren Champions League-finale tegen Olympique Marseille. Het bleek zijn laatste wedstrijd, op de plek waar hij vijf jaar eerder in 1988 in de EK-finale nog de winnende maakte en wereldfaam verwierf. In augustus 1995 gaf hij zich gewonnen. Nog één keer liep San Marco een ereronde door San Siro. Zijn trainer Fabio Capello hield het niet droog. Chris Peters: “Er zijn zoveel dramatische elementen in zijn leven. Hij is niet alleen een fantastische voetballer geweest, daaronder zit ook een ingewikkelde relatie met zijn vader, zijn beste vriendje die op jonge leeftijd verdronk en waar Marco bij was, zijn moeder die een hersenbloeding kreeg toen Marco twintig was en die hem daarna amper nog herkende. En daar bovenop kwam nog die enkelblessure. Je bent de beste speler van de wereld, maar op je 28ste zegt jouw enkel: het gaat niet meer. Hoe dramatisch is dat? Op zijn 28ste begon eigenlijk al het tweede deel van zijn leven. Alleen dat gegeven was al een film waard.”
Gouden Ballen
Chris brak in 2016 door in de film Tonio, als de gelijknamige zoon van schrijver A.F.Th. van der Heijden, die na een verkeersongeluk overleed op 21-jarige leeftijd. Hij speelde vervolgens in films als Niemand in de stad en Joe Speedboot en series als Dirty Lines, Sleepers, Een moord kost meer levens, Nemesis en Patty. In 2017 werd hij door de Volkskrant uitgeroepen tot acteertalent van het jaar.
En twee jaar geleden hoorde hij na een vier auditierondes dat hij de rol van Van Basten op zich mocht nemen. “De opnames zijn een jaar geleden afgerond, het was zo’n bijzonder project. We zijn in San Siro geweest, in de Arena, op Milanello. Op al die bijzondere plekken ben ik geweest. We hebben met de echte Europa Cup I en Europa Cup II gedraaid en Marco stelde gewoon zijn Gouden Ballen beschikbaar.”
Cruijff
Chris hield zich aan een streng dieet, dronk een jaar geen alcohol, at geen brood en nam geen suikers. Ontbijten deed hij met vijf eieren of carpaccio. Hij moest lichamelijk immers in de buurt komen van Van Basten tijdens zijn voetbalcarrière. En hij bestudeerde het leven van de spits. “Ik heb hem niet zien voetballen, maar kende de highlights van Marco als voetballer al, ben voetbalfan. Als trainer heb ik hem nog wel meegemaakt. Maar verder moest ik alles onderzoeken. Dat was wel heel boeiend en leuk. Degene die voor Basta alle archiefmaterialen verzamelde, stuurde hele mappen naar mij toe. Bijvoorbeeld met oude interviews die nergens meer op YouTube terug te vinden zijn. Maar ik kreeg ook hele reportages van Amsterdam in de jaren tachtig. Ik heb tal van wedstrijden in z’n geheel teruggekeken, zoals de Europa Cup II-wedstrijden van Ajax onder trainer Johan Cruijff in 1987. Het voetbal van toen was zo anders dan nu. De keeper mocht een terugspeelbal nog oppakken. Ik heb integraal ook de hele boottocht door de grachten van Amsterdam bekeken na het winnen van het EK in 1988. Alle interviews, met bondscoach Rinus Michels, met Marco en de andere spelers, heb ik verslonden. Die archiefmaterialen hebben mij enorm geholpen.”
Auditie
Tijdens zijn eerste auditie moest hij Marco spelen tijdens een interview met Jack van Gelder vlak voordat hij zijn afscheidsronde liep in San Siro in 1995. Chris: “Stukken uit dat interview hebben mij enorm geholpen om in zijn huid te kruipen. Net als een uitzending van In de Hoofdrol van Mies Bouwman waarin Marco te gast was.
‘Met zijn eerste balaanname was hij zo ongelooflijk functioneel. Dat heeft hij eigenlijk ook in zijn spreken en handelen. Marco gaat eigenlijk altijd recht op het doel af’
Ik heb uit die interviews telkens één minuut heel goed gekeken naar de kleinste details. Waar haalt hij adem? Hoe praat hij? Op wat voor manier beweegt hij tijdens zulke gesprekken? Zo heb ik hem ook bestudeerd toen hij trainer was. Ik heb uit meerdere punten uit zijn leven fragmenten gepakt. Zo maakte ik mij dingen eigen. Maar vervolgens moest ik het ook weer loslaten. Want dat is weer een andere Marco dan de Marco die met zijn vader in gesprek is of de Marco die met zijn vrouw in gesprek is over eventueel stoppen met voetbal. Dat zijn dingen waar je naar moet gissen omdat daar niemand bij is geweest. Maar laat ik vooropstellen: ik doe geen imitaties. Ik ben een acteur, geen imitator. Ik probeerde voor mijn rol bepaalde elementen van Marco over te nemen. Hoe hij spreekt, kijkt, of bepaalde handbewegingen doet. Met zijn eerste balaanname was hij zo ongelooflijk functioneel. Daar won hij zoveel tijd mee. Waardoor hij ruimte pakte om die bal hard binnen te knallen. Dat heeft hij eigenlijk ook in zijn spreken en handelen. Marco gaat eigenlijk altijd recht op het doel af.”
Klik
Chris kon ook de meester zelf om raad vragen. Hij ging bij Van Basten langs met een lijstje vragen. Het werd een gesprek van ruim vier uur. Daarna kon hij hem altijd appen met vragen. “Marco was zo betrokken en behulpzaam. Ik merkte al snel dat we een soort klik hadden. Door dit project heb ik Marco natuurlijk goed leren kennen. Het is heel leuk dat ik nu voor altijd een band met Marco heb. Het mooie van zo’n project is dat ik met iemand die ik anders waarschijnlijk nooit zou hebben ontmoet nu ineens zo in contact ben gekomen. Ik kijk ook heel anders naar hem dan voorheen. Voordat ik aan de opnames begon, was hij voor mij een levende legende, een mythisch figuur. Als voetballer of de man die velen op tv zagen, kwam hij zelfverzekerd over, kon hij ook keihard zijn. Maar wat het intrigerend maakte, is dat de superheld Marco ook gewoon iemand is die fouten heeft gemaakt en om heeft moeten gaan met enorme tegenslagen. Iemand is die ook twijfels had of hij wel goed genoeg was. Allemaal heel menselijk.”
Zitten er ook element van Van Basten in Chris Peters? Lachend: “Wel een paar. De voetbalwereld en de acteerwereld hebben wel raakvlakken. Als acteur moet je ook presteren op het moment dat het moet. Het is eigenlijk ook een beetje topsport. Maar de wereld van Marco is vele malen extremer. Daarom hebben we een dramaserie over zijn leven gemaakt en niet over dat van mij.”
