Adriano Leite Ribeiro had alles waar iedere spits alleen maar van kon dromen: een linkervoet als een kanonskogel, een lichaam als een tank en een bijnaam die geen reclamebureau had kunnen verzinnen. L’Imperatore, de Keizer. Bij Inter Milan beleefde hij zijn hoogtijdagen, tot één telefoontje zijn leven in tweeën sneed en hij in het zicht van miljoenen mensen afgleed in overmatig drankgebruik en een depressie.
Deze week in de rubriek Gevallen Held: voetballer Adriano, de man die Ronaldo zou opvolgen, maar uiteindelijk vooral de zoon blijft die zijn vader niet kan loslaten.
Erfgenaam van Ronaldo
Het is 2004. Adriano is 22, speelt bij Inter en geldt in Brazilië al als de erfgenaam van Ronaldo Luís Nazário de Lima. Niet zomaar een spits: een fenomeen. Een linksbenige storm die verdedigers wegduwt alsof het trainingpoppen zijn en vervolgens van dertig meter de bal tegen de touwen jaagt.
In de Copa América-finale van dat jaar, tegen Argentinië, maakt Adriano zichzelf onsterfelijk. Diep in de blessuretijd, met de 2-1 achterstand op het bord, jaagt hij de bal in de hoek: de gelijkmaker met de laatste trap van de wedstrijd. De finale eindigt in 2-2 en draait uit op penalty’s, een reeks die Brazilië met 4-2 wint. Adriano benuttigt zijn penalty en sluit het toernooi af als topschutter met zeven doelpunten.
Een jaar later wint hij met Brazilië ook de Confederations Cup, opnieuw als topschutter. Bij Inter is hij ondertussen bezig aan een reeks waarin hij vier landstitels, twee bekers en twee supercups pakt. De wereld heeft een nieuwe superster. Of eigenlijk: de wereld denkt dat ze er een heeft gevonden. Hij is jong, rijk, onweerstaanbaar en onstopbaar.
Het telefoontje
Op 3 augustus 2004 krijgt Adriano een telefoontje dat zijn leven in tweeën snijdt. Zijn vader, Almir, is op 44-jarige leeftijd overleden aan een hartaanval. Negen dagen eerder heeft Adriano nog met Brazilië de Copa América gewonnen. Almir is niet zomaar zijn vader. Hij is zijn kompas, zijn grootste supporter, de man die hem uit de straten van Rio heeft gehaald en hem heeft leren geloven dat voetbal meer kan zijn dan een uitweg. Nu is die man er plots niet meer.
Adriano blijft spelen. Dat moet ook, zeggen ze. Hij scoort zelfs nog, maar vanbinnen is er iets gebroken. Later zegt hij dat hij na de dood van zijn vader depressief werd, alleen en verdrietig in Italië zat en begon te drinken. “Na de dood van mijn vader valt het voetbal me uit de handen”, zegt hij jaren later. “Ik ga op stap om niet te denken. De volgende dag voel ik me alleen maar slechter.”
Inter-aanvoerder Javier Zanetti vertelt in 2017 aan Sports Illustrated over de impact van die dood op zijn ploegmaat. “Hij krijgt een telefoontje uit Brazilië: ‘Adri, papa is dood.’ Ik zie hem in zijn kamer, hij gooit de telefoon weg en begint te schreeuwen. Je kunt je zo’n schreeuw niet voorstellen. Sinds die dag waken Inter-voorzitter Massimo Moratti en ik over hem, omdat hij onze kleine broer is. Hij blijft voetballen, scoort doelpunten en wijst naar de lucht, die hij aan zijn vader opdraagt. Na dat telefoontje is niets meer hetzelfde.”
Zanetti herinnert zich ook hoe Iván Córdoba een nacht bij Adriano doorbrengt en hem probeert wakker te schudden. “Adri, je bent een mix van Ronaldo en Zlatan Ibrahimović. Weet je dat je de beste speler ooit zou kunnen worden?” Maar Inter slaagt er niet in hem uit zijn depressie te halen.
Drankgebruik
Internazionale probeert alles. De club biedt hem hulp aan, zelfs een opname in een gespecialiseerd centrum. Adriano weigert. Hij? Hulp nodig? Hij kan er niet bij met zijn hoofd en leeft in de veronderstelling dat wat hij doet normaal is. Later noemt hij die weigering zelf zijn grootste fout.
Hij komt dronken op training op, mist sessies en verdwijnt in de Rio de Janeiro van favela’s, nachten en oude vrienden. Inter verzint soms blessures om zijn afwezigheid te verklaren. De spits die ooit Ronaldo zou opvolgen, wordt een lopende krantenkop.
In 2008 stuurt Inter hem op huurbasis naar São Paulo. Het moet een nieuw begin worden, maar het wordt een tussenstop. Wanneer hij terugkeert naar Milaan, valt hij terug in zijn oude patroon. In april 2009, amper 27 jaar oud, laten club en speler het contract in onderling overleg ontbinden. De Keizer verlaat Inter niet als een legende die afscheid neemt, maar als een man die niet meer weet waar hij heen moet.
Terug op het oude nest
Adriano keert terug naar het oude nest bij Flamengo, de club van zijn hart. In 2009 scoort hij negentien goals, loopt hij mee aan de titel in de Braziliaanse competitie en wordt hij gedeeld topschutter van de Série A. In Rio scanderen duizenden mensen opnieuw zijn naam. De Keizer is terug, zeggen ze, maar het is van korte duur.
In 2010 tekent hij bij AS Roma, maar het Italiaanse avontuur mislukt. Blessures, afwezigheid, geruchten over drank en depressie volgen elkaar op; in maart 2011 beëindigt Roma het contract al na enkele maanden. Daarna volgen Corinthians, opnieuw Flamengo, korte passages en steeds langere stiltes. In 2016, amper 34 jaar oud, hangt hij zijn voetbalschoenen aan de wilgen.
‘Ik wilde niet leven’
Het ergste verhaal is niet dat Adriano te veel drinkt. Het ergste verhaal is waarom. In zijn biografie Adriano, Meu Medo Maior vertelt hij dat hij op een gegeven moment vindt dat het beter zou zijn om te sterven dan zijn familie nog meer te laten lijden. De drank is geen feest. Ze is een verdovingsmiddel tegen een pijn die geen arts kan wegnemen. “Mensen begrijpen niet wat depressie is”, zegt hij in 2025. “Ik leek op iedereen, maar dat was ik niet.”
Hij is geen verwend miljonair die zijn talent verspilt. Hij is een getraumatiseerde jongeman die op het hoogtepunt van zijn roem zijn vader verliest en daarna niemand meer heeft die hem kan tegenhouden. Behalve zichzelf. En juist die man is hij kwijt.
Merg en been
In december 2024 neemt Adriano op 42-jarige leeftijd officieel afscheid tijdens een erematch in het Maracanã, de thuisbasis van Flamengo. Op het scherm verschijnt een met kunstmatige intelligentie gemaakte boodschap van zijn overleden vader. Adriano wordt door de spelers omarmd terwijl hij emotioneel door zijn knieën zakt.
Het is een beeld dat door merg en been gaat en zijn hele verhaal samenvat: een man die uiteindelijk niet de goals mist, niet de titels, niet het geld. Maar zijn vader. Vandaag kijkt Adriano terug met die typische mengeling van spijt en waardigheid. “Met het hoofd dat ik nu heb, had ik de Gouden Bal gewonnen”, zegt hij.
