Louis van Gaal is vandaag 75 jaar geworden. Een leeftijd waarop de meeste mensen allang afscheid hebben genomen van hun werkzame leven. Voor Van Gaal ligt dat net iets anders. De trainer mag dan officieel al jaren met pensioen zijn, zijn trainersoog is nooit verdwenen. En wie denkt dat hij het voetbal definitief achter zich heeft gelaten, heeft de afgelopen jaren niet goed opgelet. Zo zou van Gaal het in ieder geval zelf uitleggen.
In 2016 kondigde Van Gaal zijn afscheid als trainer aan. Toch was zijn trainerspensioen uiteindelijk niet definitief. In 2021 keerde hij terug als bondscoach van het Nederlands elftal om Oranje naar het WK van 2022 te leiden. Een opmerkelijke beslissing, zeker omdat Van Gaal op dat moment al sinds eind 2020 kampte met een agressieve vorm van prostaatkanker. Zijn spelers hield hij daar tijdens zijn derde periode als bondscoach bewust buiten.
Na het WK in Qatar, waarin Nederland in de kwartfinales na strafschoppen werd uitgeschakeld door Argentinië, leek het hoofdstuk definitief gesloten. Ronald Koeman volgde hem op. Tot dat Ronald Koeman na het teleurstellende WK van afgelopen zomer afscheid nam als bondscoach en van Gaal afgelopen week liet doorschemeren de deur op een kier te hebben staan.
In 2021, voor zijn aanstelling als bondscoach, spraken we uitgebreid met Van Gaal over ouder worden, zijn leven na het voetbal en de vraag of hij ooit nog terug zou keren.
U bent sinds 2016 trainer in ruste. Bevalt dat?
“In het begin had ik het bijna nog drukker dan toen ik trainer was. Heel veel mensen wilden wat van mij, mijn agenda stond helemaal vol met afspraken. Ik zeg sinds een jaar veel minder vaak ‘ja’ tegen verzoeken.
U zegt in uw boek dat het voor trainers lastiger werken is met de generatie van nu. ‘De wereld zit zo egocentrisch in elkaar. Al die kinderen zitten te gamen. Die spelen dus nooit meer met elkaar. Alleen maar bezig met zichzelf. Daar moet je een antidotum voor geven. Teamsport is juist het antidotum.’
“Ik kan niet oordelen hoe het nu is, maar in mijn laatste jaren had ik het steeds moeilijker omdat ik merkte dat ik met steeds egocentrischere mensen om moest gaan. Door het coronavirus is de toegenomen egocentriciteit een halt toe geroepen. De laatste tijd zag je juist veel saamhorigheid, het coronavirus heeft het sociaal oog van mensen geopend.”
Over Matthijs de Ligt, Frenkie de Jong en Donny van de Beek zegt u juist:
‘Mijn moeder zou zeggen: die zou je allemaal als schoonzoon willen hebben.’
“Ja, die jongens zouden fantastisch bij mij als trainer passen. Ze kwamen uit zichzelf naar mij toe, stelden zich voor en gaven een handje. Nou, dat deden mijn spelers vroeger niet, hoor. Waar blijf ik dan met mijn bewering dat de spelers van nu egocentrischer zijn?”
Guardiola ziet u nog wel een keer te- rugkeren als trainer. ‘Louis is een trainer voor het leven. Als er een goede club met perspectief komt, of een kansrijk nationaal elftal, zie ik hem terugkeren. Dat denk ik echt.’
“Ik heb aanbiedingen gehad de afgelopen vier jaar. Ik moet wel bekennen: eerder lucratieve dan uitdagende. Voor het geld heb ik nog nooit gekozen, het gaat mij om de uitdaging. Als er een uitdagende aanbieding tussen had gezeten, dan had ik misschien de stap nog een keer gewaagd.”
En als u nog een keer aan een klus begint, dan is dat met Danny Blind, heeft u al wel verklapt. De deur staat dus op een kier?
“Klopt, maar de kans dat we samen nog een keer ergens aan de slag gaan, is zeer klein. Het moet sowieso iets zijn wat ik nog niet eerder heb gedaan én het moet iets zijn op het hoogste niveau.
Kijk, ik heb heel duidelijke afspraken met Truus gemaakt. Ik had afgesproken dat ik op mijn 55ste zou stoppen, maar ben doorgegaan tot mijn 65ste. Ik heb er helemaal geen moeite mee als het hierbij blijft wat mijn trainersloopbaan betreft. Neemt niet weg dat ik mijn hele leven coach blijf. Als ik een wedstrijd kijk, dan ga ik die automatisch analyseren. Dan kijk ik naar de kleinste details.”
Van pensioen naar Oranje
De uitspraak dat hij ‘zijn hele leven coach’ zou blijven, bleek veelzeggend. Niet lang na het interview zou Van Gaal opnieuw voor de groep staan. In augustus 2021 werd hij voor de derde keer aangesteld als bondscoach van het Nederlands elftal. Hij loodste Oranje vervolgens naar het WK in Qatar.
Dat hij die klus aannam terwijl hij al ernstig ziek was, maakte zijn derde periode achteraf misschien wel de meest bijzondere uit zijn loopbaan. Van Gaal maakte pas in april 2022 bekend dat hij al sinds eind 2020 aan prostaatkanker leed en tijdens interlandperiodes zelfs bestralingen had ondergaan. Zijn spelers wisten daar niets van.
Na het WK van 2022 leek het definitief gedaan met zijn trainersloopbaan. Van Gaal trok zich terug uit het dagelijkse voetbal, al bleef hij wedstrijden analyseren en zich met het spel bezighouden. Zoals hij zelf al zei: de trainer in hem zou nooit verdwijnen.
Op zijn 75ste opnieuw beschikbaar
En nu, op de dag dat Van Gaal 75 wordt, dient zich opnieuw een opmerkelijke wending aan. Na het vertrek van Ronald Koeman als bondscoach van Oranje is Van Gaal niet langer alleen een oud-trainer. Hij heeft laten weten open te staan voor een gesprek met de KNVB over een mogelijke terugkeer. Een vierde periode als bondscoach behoort daarmee ineens weer tot de mogelijkheden.
U vertelt in het boek ook dat u bezig bent met de dood.
“Ik ben iemand die kijkt naar de perspectieven. Dat deed ik bij mijn spelers, maar dat doe ik ook bij mezelf, mijn vrouw, kinderen en kleinkinderen. Ik denk altijd vooruit. Daarom heb ik ook nagedacht over het stervensproces. Veel mensen schuiven dat voor zich uit, maar ik heb dat vastgelegd. Truus, de kinderen en zelfs de kleinkinderen kennen mijn wensen ook. Ik communiceer alles, ben ook hier heel open over.
Ik wil het liefst sterven in mijn kracht, vandaar dat ik ook heb nagedacht over euthanasie. Het afscheid van Fernanda heeft mijn ogen geopend. Wij hebben toen geen goed afscheid van haar kunnen nemen. Mijn kinderen hebben daar veel last van gehad. Je hoort bij het corona-virus nu ook dat mensen geen afscheid hebben kunnen nemen. Dat is het ergste is wat er is. Ik wil voorkomen dat zoiets bij mij gebeurt. Daarom hoop ik dat ik mijn eigen afscheid kan regisseren.”
U heeft een strategie ontwikkeld hoe u oud wil worden met uw vrouw.
“Ik heb het geluk dat ik me dankzij mijn successen als trainer drie huizen kan permitteren. Een in Portugal, een in Zwitserland en een in Nederland. Ook achter die locaties zit een visie. Die huizen staan in gezonde gebieden, met veel ruimte, de zee of de bergen dichtbij. De huizen zijn voorzien van alle faciliteiten die ons welgevallig zijn en waarbij we ook al rekening houden met het ouder worden.”
Wat zijn de ambities voor de komende jaren?
“Genieten van het leven. Ik zal meer tijd op de golfbaan door gaan brengen. En ik zal meer tijd vrij gaan maken voor Truus. Of een lekker potje kaarten met m’n vrienden. Ik wil lekker genieten van de zon, de zee en de sneeuw. Ik wil ook weer gaan skiën. Dat heb ik vroeger gedaan, maar alweer tien jaar terug voor het laatst.”
