Hij was erbij toen Brazilië in 1958 voor het eerst wereldkampioen werd. Vier jaar later zorgde hij er zo’n beetje in zijn eentje voor dat zijn land de titel prolongeerde. Mané Garrincha, geniaal dribbelaar, die de strijd verloor van de fles.
Generatiegenoot Pelé wordt gezien als de beste Braziliaanse voetballer ooit, de man die zichzelf betitelde als O Rei, de koning. Mané Garrincha was zijn tegenpool, verloochende zijn afkomst niet. Hij bleef de simpele jongen die hij in zijn jeugd was, hij was en is de held van het volk. Alegria do povo, Vreugde van het volk, zo luidde zijn bijnaam.
Zijn leven draaide naast voetbal om drank en vrouwen. Tijdens een trip naar Scandinavië belandde hij met een Zweedse dame in bed. Een jaar later kreeg hij bezoek van Zweedse officials, die hem vertelden dat hij een zoon had in Europa met de naam Ulf Lindberg. Garrincha reageerde onverschillig, net als bij de geboorte van zijn dertien andere kinderen. Lindberg zou hij nooit ontmoeten.
Natuurlijk wordt er ook nog vol bewondering gesproken over zijn voetbalkwaliteiten. Meeverdedigen deed hij niet, tactische aanwijzingen waren aan hem niet besteed. Hij was gemakkelijk te herkennen door zijn kromme benen. De aangeboren handicap maakte zijn passeerbewegingen zo onvoorspelbaar.
Garrincha werd als speler van Botafogo al snel een sensatie. Hij had meer plezier had in het dollen van zijn tegenstander dan in het maken van doelpunten. Als hij de bal in een leeg doel kon schieten, wachtte hij geregeld nog even tot de tegenstander terugkwam. Kon hij toch nog even een passeerbeweging maken.
Bij het WK van 1958 in Zweden, moest de 24-jarige Garrincha – net als de zeventienjarige Pelé – beginnen op de bank, uit angst dat hij zich niet aan de teamafspraken zou houden in het veld. In de derde wedstrijd tegen Rusland, waarin de Brazilianen moesten winnen om door te gaan, werd hij opgesteld. Garrincha liet de Russen alle hoeken van het veld zien. De rechtsbuiten had zijn plek veroverd en Brazilië won zijn eerste wereldtitel aan de hand van Garrincha en Pelé.
Zijn hoogtepunt beleefde hij vier jaar later, bij het WK van 1962 in Chili. Pelé viel al in de tweede wedstrijd geblesseerd uit. Garrincha nam het stokje over. In de kwartfinale tegen Engeland (3-1) scoorde hij twee keer en hij gaf een assist. In de halve finale tegen thuisland Chili (4-2) maakte hij de 1-0 en 2-0. Hij was de aanslagen van de Chilenen zo zat dat hij natrapte. Garrincha werd naar de kleedkamer gestuurd en kreeg bij het verlaten van het veld een fles op zijn hoofd van de joelende menigte. Bloedend haalde hij de kleedkamer. Na tussenkomst van de Braziliaanse president werd Garrincha niet geschorst voor de finale tegen Tsjechoslowakije. In de finale speelde de dribbelaar met 39 graden koorts. Hij was minder bepalend dan in de eerdere WK-duels, maar de Brazilianen prolongeerden de titel door met 3-1 te winnen. Garrincha werd topscorer en speler van het toernooi.
Zo mooi als het WK van 1962 werd het niet meer voor Garrincha. Omdat hij op het veld niet meer kon wat hij altijd had laten zien, greep hij steeds vaker naar de fles. Op 13 april 1969 reed hij met zijn Ford Galaxy over de snelweg met zijn schoonmoeder. Een goede chauffeur was Garrincha nooit geweest, hij veroorzaakte meerdere ongelukken, had zelfs zijn vader een keer aangereden. Die dag reed hij tegen een invoegende vrachtwagen. Zelf kroop hij ongeschonden uit het wrak, zijn schoonmoeder overleefde de crash niet.
Na het ongeluk nam zijn alcoholgebruik dramatische vormen aan. Hij werd depressief, deed zelfs meerdere zelfmoordpogingen. Uiteindelijk veranderde hij in een eenzame alcoholist. Zijn geld was op, zijn vrouw was bij hem weg. Op 19 januari 1983 werd hij in comateuze toestand aangetroffen in zijn huis. Er bleek geen redden meer aan. Hij had definitief verloren van de fles. Hij werd slechts 49 jaar.
