Oranje houdt de adem in. Frenkie de Jong is een twijfelgeval voor het cruciale WK-duel met Zweden. Bondscoach Ronald Koeman wilde vrijdag weinig kwijt over de fysieke klachten van zijn middenvelder, behalve dat ze zich “onder zijn buik” bevinden. Mocht De Jong inderdaad ontbreken, dan verliest Nederland niet alleen een van zijn beste spelers, maar ook het tactische hart van het elftal. De vraag is: hoe vang je dat op?
Meer risico, meer creativiteit
Tegen Japan liet Oranje zien hoe afhankelijk het soms is van De Jongs controle. Nederland had grote delen van de wedstrijd de bal, maar speelde vaak in een laag tempo. Toen Koeman in de slotfase juist extra zekerheid zocht, ging het mis en viel alsnog de gelijkmaker. De bondscoach gaf na afloop zelf toe dat zijn wissels onvoldoende effect hadden.
Zonder De Jong ontstaat misschien wel de mogelijkheid om het anders aan te pakken. Ryan Gravenberch en Tijjani Reijnders beschikken allebei over het vermogen om het spel vooruit te versnellen. Waar De Jong vaak de opbouw organiseert, zoeken zij sneller de diepte en de ruimtes tussen de linies.
Tijd voor Justin Kluivert?
Een interessante optie is Justin Kluivert. De aanvaller komt net terug van een blessure, maar liet al eerder in de Nations League tegen Spanje zien heel gevaarlijk te kunnen zijn vanaf het middenveld. Met Kluivert op het veld krijgt Oranje een speler die direct vooruit denkt, versnelt en voortdurend tussen de linies opduikt. En bovendien erg makkelijk scoort.
Koeman zou kunnen kiezen voor een aanvallender 4-2-3-1, met Gravenberch en Reijnders als controlerende middenvelders en Kluivert als nummer tien achter Cody Gakpo of Memphis Depay. Dat zorgt voor meer beweging rond de zestien en meer diepgang in de omschakeling. Precies de elementen die Nederland in de tweede helft tegen Japan soms miste.
Andere dynamiek
Oranje is niet beter zonder Frenkie de Jong, hoewel sommigen dat wel beweren. Zijn passing, rust en tempoversnelling zijn uniek. De middenvelder bepaalt al jaren het ritme van het Nederlands elftal en Ronald Koeman noemt hem niet voor niets een van zijn belangrijkste spelers.
Maar voetbal draait ook om dynamiek. Soms dwingt een afwezigheid een ploeg om uit haar comfortzone te stappen. Zweden verwacht waarschijnlijk een Oranje dat via De Jong het tempo controleert. Krijgt Koeman zijn spelmaker niet fit, dan kan hij juist kiezen voor meer directheid, meer druk naar voren en meer aanvallende impulsen. Misschien is dat wel precies wat Oranje nodig heeft in een wedstrijd die eigenlijk gewonnen moet worden.
