Er zijn sporters die hun discipline overstijgen, atleten wiens (voor)namen synoniem worden met de perfectie van de sport zelf. In het wielrennen is die naam Eddy Merckx. De Belg, bijgenaamd De Kannibaal, groeit uit tot een sportmythe. “Geschenken geef je op Kerstmis en verjaardagen, niet in wedstrijden.”
Eddy Merckx’ honger naar de overwinning is van jongs af aan zo onverzadigbaar dat het hem de even angstaanjagende als respectvolle bijnaam De Kannibaal oplevert. De Belg koerst niet om strategisch te sparen, maar om te domineren. Met 525 professionele overwinningen op de weg is zijn palmares een monument dat in de moderne wielersport zijn gelijke niet kent.
‘s Mans statistieken in de drie grote etappekoersen en wielermonumenten grenzen aan het ongelooflijke. Merckx wint vijf keer de Tour de France, inclusief 34 etappezeges. Daarnaast schrijft hij ook vijf keer de Giro d’Italia en één keer de Vuelta a España bij op zijn curriculum vitae.
De dominantie van Merckx
Merckx’ dominantie blijft echter niet beperkt tot het rondewerk; hij is evenzeer de koning van de eendagsklassiekers. Hij is zeven keer de beste in Milaan-San Remo – een record dat nog altijd staat -, vijf keer in Luik-Bastenaken-Luik, drie keer in Parijs-Roubaix, drie keer in de Waalse Pijl, twee keer in de Ronde van Vlaanderen en ook twee keer in de Ronde van Lombardije. Om zijn suprematie te onderstrepen, kroont hij zich ook nog drie keer tot wereldkampioen op de weg en verbreekt hij in 1972 het legendarische werelduurrecord in Mexico-Stad.
Wat de Belgische veelvraat onderscheidt van andere groten uit de geschiedenis, is zijn absolute weigering cadeaus uit te delen. Voor hem bestaan er geen vriendendiensten in het peloton zodra de startvlag zwaait. Zijn filosofie is even simpel als meedogenloos. “Geschenken geef je op Kerstmis en op verjaardagen, niet in wielerwedstrijden.”
Dit absolute winnaarsinstinct drijft zijn rivalen jarenlang tot wanhoop, de wielerwereld kijkt met open mond naar zijn suprematie. Na de Ronde van Vlaanderen in 1975, waarin Merckx het peloton weer eens kleineert, spreekt zijn Belgische concurrent Frans Verbeeck de legendarische en veelzeggende woorden dat Merckx ‘vijf kilometer per uur te snel voor ons rijdt. Ik weet niet wat dat is. Hij is bovennatuurlijk’.
Merckx is geen coureur die gokt en wacht op de sprint. Hij is een aanvaller pur sang die de koers hardmaakt vanaf de eerste kilometers. Hij zoekt bewust de grens op van wat een menselijk lichaam kan verdragen. “Wielrenners leven met pijn. Als je daar niet mee om kunt gaan, win je helemaal niets”, verzekert de Belg.
Het is juist die bereidheid om dieper te gaan dan de rest, die hem tot de allerbeste maakt. Waar anderen rekenen, vertrouwt Merckx op zijn instinct en superieure fysieke vermogen. “Als ik wist dat de wind sterk was, viel ik zelf aan om de koers zo zwaar mogelijk te maken”, zo verklaart hij zijn aanvalslust.
Merckx blijft de meetlat
Zijn status als de beste coureur aller tijden staat decennia na zijn afscheid nog altijd als een huis. Hoewel het cyclisme is geëvolueerd en er sindsdien talloze legenden zijn opgestaan, blijft de erelijst van Merckx de meetlat. Zelf blijft hij er nuchter onder. “Soms is het vreemd mij te zijn. Ik word geconfronteerd met een jongeman met wie ik niets meer gemeen heb. Hij is mij, maar hij is niet de mij van nu.”
Eddy Merckx was niet zomaar een wielrenner; hij is de belichaming van de wielersport in haar meest pure, rauwe en dominante vorm. Een coureur die de geschiedenisboeken niet alleen grotendeels heeft gevuld, maar tegelijkertijd ook eigenhandig herschreef. (Tekst: André Venema)
Lees ook:
- Miguel Indurain, een ‘koninklijk’, fysiologisch wonder
- Lucho Herrera, kleine tuinman met grote motor
- Jan Janssen, een veelzijdige wereldtopper
- Alberto Contador, geboren met onverzadigbare aanvalslust
- Michael Boogerd, de hoop van de natie in donkere tijden
- Chris Froome, van knecht naar onbetwiste kopman
- Joop Zoetemelk, de Tour win je in bed
- Mark Cavendish, met vallen en opstaan naar nieuw record
- Marcel Kittel, familie en rust boven alles
- Hennie Kuiper, sieraard van het vaderlandse cyclisme
- Wout van Aert, kameleon op twee wielen
- Bartali en Coppi, strijd om de ziel van een verscheurde natie
