Voor Steven Kruijswijk is de Vuelta a España de laatste wedstrijd in zijn lange carrière. De routinier van Visma | Lease a Bike gaat na afloop van de Spaanse rittenkoers, die zaterdag van start is gegaan in zijn woonplaats Monaco, met wielerpensioen.
De Vuelta is voor de 39-jarige Kruijswijk de 24ste grote ronde in zijn loopbaan. Het eerste drieweekse avontuur beleefde hij zestien jaar geleden. Als neoprof bij Rabobank werd hij in 2010 geselecteerd voor de Giro d’Italia, die van start ging in Amsterdam. De jonge twintiger werd achttiende in het eindklassement en bewees meteen dat hij was gemaakt voor het rondenwerk. Een jaar later bevestigde Kruijswijk zijn potentie door achtste te worden in de Giro.
“Mijn droom was om de grootste koersen te rijden en in mijn ogen waren dat de grote ronden,” aldus Kruijswijk in de Vueltagids van Procycling. “Dat waren de wedstrijden waar ik als jonge gast naar keek op tv en waarvan ik vrij snel wist dat het mijn ding was. Ik had er toen al meer passie voor dan voor de klassiekers. Fietsen in de bergen vond ik sowieso mooi.”
“Ik was geen renner die veel won. Ook bij de beloften niet. Winnen was uitzonderlijk voor mij – dat is later in mijn carrière ook gebleken. Het was ook niet mijn grootste doel; presteren in de grote ronden was mijn grootste doel. Ik was geen renner die een drieweekse ronde kon rijden door allemaal dagen te laten lopen en dan één keer uit te pakken. Dat paste niet bij mijn karakter.”
Hoogtepunt én dieptepunt
De daaropvolgende jaren groeide Kruijswijk bij de opvolgers van Rabobank – eerst Belkin en later LottoNL-Jumbo – uit tot klassementskopman. In 2016 stond hij op het punt Nederlandse wielerhistorie te schrijven toen hij in de Giro de roze trui veroverde en met een mooie voorsprong de beslissende bergetappes in ging. Twee dagen voor de finish in Turijn ging het mis. Kruijswijk knalde in de afdaling van de Colle d’Agnello op een sneeuwmuur. Hij raakte op achterstand en de eindzege – evenals een podiumplaats – glipte door zijn vingers.
“Het eerste dat in me opkomt is de trots dat ik het roze heb gedragen. Het veroveren van de trui was een ongelooflijk moment. Ik zag het niet één-twee-drie gebeuren dat ik een grote ronde ging leiden. Het was ook niet zo dat ik het in de schoot kreeg geworpen. De vijf dagen dat ik het roze droeg, was ik de beste in de Giro.”
“Maar in een grote ronde moet drie weken lang alles kloppen tot de laatste dag, en dat was niet zo. Je moet je kansen pakken wanneer ze komen en dit was mijn kans om de Giro te winnen. Dat besefte ik toen al en dat is ook gebleken, want het is me daarna niet meer gelukt. Het blijft eeuwig zonde.”
Een jaar later kreeg de Giro alsnog de eerste Nederlandse eindwinnaar; het was alleen niet Kruijswijk maar Tom Dumoulin die de hoofdprijs greep. De Brabander zette in 2019 alsnog een kroon op zijn loopbaan door derde te worden in de Ronde van Frankrijk.
“De Tour is de Champions League-finale van het wielrennen. In de Giro van 2016 was ik vierde geworden en in de Vuelta van 2018 was ik ook net naast het podium gevallen. Ik zat er tegenaan te hikken en wilde iets tastbaars hebben met een echte podiumplek. Gelukkig lukte dat en dat betekende heel veel voor me.”
Loyaal
Kruijswijk bleef zijn ploeg altijd trouw en verdedigde zeventien jaar lang de kleuren van de Nederlandse formatie, die later als Jumbo-Visma en Visma | Lease a Bike uitgroeide tot een van de topteams in het peloton.
“Na de Giro van 2016 was er een moment dat ik me afvroeg: de beste jaren van mijn carrière komen eraan, waar kan ik die het beste laten renderen? Ik geloofde toen heel sterk in de mensen bij de ploeg met wie ik werkte – Richard Plugge, Merijn Zeeman en Mathieu Heijboer – en in het project waarmee we bezig waren. Dat bleek terecht als je ziet wat een sterk team er daarna is gesmeed.”
“Ik wilde ook niet twee jaar van mijn carrière weggooien door naar een ploeg te gaan die ik helemaal niet kende en waarvan ik niet wist hoe er werd gewerkt. Het was misschien normaal geweest als ik het later nog eens had gedaan, maar het is er nooit van gekomen en nu ben ik blij dat ik mijn loopbaan bij Visma | Lease a Bike kan afsluiten.”
Nieuwe rol
Van klassementstroef maakte hij de switch naar cultuurbewaker en klimadjudant van de kopmannen Primož Roglič, Jonas Vingegaard en Simon Yates, met wie hij alle drie de grote ronden won. De eerste Tourzege van de Nederlandse ploeg in 2022 had voor Kruijswijk persoonlijk nog wel een keerzijde nadat hij door een val de ronde voortijdig moest verlaten en met zijn arm in een mitella op het podium stond.
“Ik was heel blij voor Jonas en voor de ploeg, maar desondanks was het heel triest dat ik was uitgevallen. Ik had Parijs binnen willen fietsen en niet op deze manier erbij willen staan. In die jaren was ik binnen het team langzaam aan het uitgroeien tot een helper en bergop haalde ik nog steeds een heel goed niveau. Dat ik door een valpartij het laatste deel van de Tour niet kon meedoen en dat niveau niet kon doortrekken, was erg zuur. Ik had onderdeel van die laatste week willen zijn.”
Dure momenten
Het was niet de eerste en ook niet de laatste keer dat Kruijswijk met fysieke tegenslag werd geconfronteerd. Nieuwe valpartijen in het Critérium du Dauphiné van 2023 en 2024 zorgden voor verschillende botbreuken en blessures en kostten hem beide jaren deelname aan de Tour.
“De laatste jaren is het gelukkig meegevallen, maar in de periode van 2020 tot 2024 maakte ik behoorlijk wat valpartijen mee. Dat waren dure momenten. Het kostte me veel tijd om van de opgelopen blessures te herstellen en ik moest er veel wedstrijden door missen. Dat was erg zonde. Ook omdat ik wist dat mijn loopbaan niet heel veel jaar meer ging duren.”
“Ik heb weleens in de ambulance mijn vrouw gebeld en gezegd: ‘Het kan me gestolen worden. Ik heb geen zin om wéér te revalideren.’ Het was toch de liefde voor de sport waardoor ik in de dagen na die valpartijen dacht: geef me een paar weken de tijd en ik kan weer aan de bak.”
“De afgelopen twee jaar was het wel mijn insteek dat ik naast het halen van een goed niveau graag gespaard wilde blijven van blessures. Om echt te kunnen genieten van de mooie kanten van de sport. Ik wilde niet dat ik door een val of blessure mijn laatste seizoen moest beëindigen. Ik wilde zelf de keuze kunnen maken wanneer ik zou stoppen en kunnen zeggen: het is goed geweest.”
Bijzondere carrière
Dat moment is nu aangebroken voor Kruijswijk. Hij wil nog drie weken vlammen in de Vuelta en van waarde zijn voor zijn teamgenoten. “Ik hoop dat het zowel voor de ploeg als voor mij een succesvolle ronde gaat worden. Een waar ik van kan genieten. Het moeten geen anonieme drie weken worden waarin ik op een negatieve manier alleen maar aan het afzien ben.”
Half september is het mooi geweest en zal hij eerst even afstand nemen van de wielersport. “Voorlopig ambieer ik geen rol in de omkadering bij de ploeg. Met mijn ervaring en kennis – ook over de evolutie binnen de sport de laatste jaren – zou ik zeker mijn waarde kunnen hebben, maar dit is nog niet het moment. Ik wil eerst een stapje terug doen en kijken wat er buiten de wielerwereld op mijn pad kan komen.”
“Ik denk dat ik met veel trots kan terugkijken op mijn carrière. Met mijn talent heb ik het maximale eruit gehaald. Ik heb veel voor het fietsen gedaan, heb de nodige tegenslag gekend, maar ik heb ook veel mooie momenten beleefd. Die waardeer ik en zal ik zeker onthouden. Ik ben geen veelwinnaar geweest, maar ik heb wel enkele bijzondere dingen laten zien en een bijzonder lange carrière gehad.”
