Er was eens een nuchtere Spaanse berggeit die maar zelden won. Tot Tadej Pogačar viel en alles veranderde. Enric Mas’ eindzege in de Vuelta a España leest als een sprookje. Een portret van de Movistar-kopman, de eerste Spaanse Vuelta-winnaar sinds zijn jeugdidool Alberto Contador in 2014.
Waar komt Enric Mas ineens vandaan? Dat moet Tadej Pogačar zich hebben afgevraagd tijdens de zesde etappe van de Vuelta a España. De Sloveen, topfavoriet voor de eindzege en veelvraat die aast op het oude record van Freddy Maertens – die er in een grijs verleden in was geslaagd dertien van de 21 etappes te winnen – is op de gravelklim aan een solo begonnen als hij plotseling wordt bijgehaald door de 31-jarige Spanjaard.
Mas doet iets wat de afgelopen jaren maar weinig renners is gelukt: hij rijdt bergop naar Pogačar toe. Twee dagen later komt Pogačar hard ten val. De wereldkampioen moet de Vuelta verlaten en Mas krijgt de rode leiderstrui in handen. Op het podium weigert hij die echter aan te trekken. Uit respect voor de afgestapte Pogačar.
De dag erna volgt het volgende hoofdstuk in het sprookje. Op de flanken van de Alto de Aitana rijdt Mas de meeste concurrenten uit het wiel en verslaat hij Oscar Onley in een sprint-à-deux.
(Tekst loopt door onder afbeelding)
Daalangst
Tot dan toe had Mas al vier jaar geen koers gewonnen. In zijn profcarrière had hij amper zes overwinningen verzameld, waaronder één rit in de Vuelta van 2018. Tegelijkertijd was hij al drie keer tweede geworden in de Vuelta, één keer derde en had hij twee keer het jongerenklassement gewonnen.
Bergop is het talent van Mas nooit verdwenen. Bergaf was het een ander verhaal. Na een zware val in een afdaling van de Dauphiné in 2022 ontwikkelde Mas een bijna verlammende angst voor het dalen, waar hij met hulp van een gespecialiseerde coach en gesprekken met psychologen stap voor stap bovenop kwam. De Spaanse tv-zender RTVE maakte zelfs een documentaire over Mas, die openlijk over zijn angsten sprak.
(Tekst loopt door onder afbeelding)
De nieuwe Contador
Toen Mas rond de twintig jaar was, fluisterden wielerkenners in Spanje dat er misschien een nieuwe Alberto Contador was opgestaan. Mas kwam immers uit de opleidingsploeg van de Spaanse meervoudig Tour de France-, Giro d’Italia- en Vuelta a España-winnaar.
Contador was niet zomaar een naam voor Mas. Hij was zijn jeugdidool.
Alberto Contador won de Vuelta in totaal drie keer. Bij zijn eerste eindzege, in 2008, zat de jonge Enric aan de buis gekluisterd. Gevierd wielrenner worden, dat wilde hij ook. Een paar jaar eerder had een vriendje hem een fiets in de handen geduwd. In het landelijk gelegen Artà op Mallorca stoof hij er meteen de heuvels mee op en af. Als twaalfjarige schreef hij zich in voor zijn eerste wedstrijden. Aanvankelijk alleen op Mallorca, maar al snel kwam hij ook uit in jeugdwedstrijden op het Spaanse vasteland. Ook daar kon hij met de besten mee.
Het onbetwiste hoogtepunt van zijn tijd bij de Fundación Alberto Contador was het beklimmen van de legendarische Gavia. Alle vijftig jeugdrenners mochten het daar opnemen tegen niemand minder dan Contador zelf. De enige die – tot verbazing van El Pistolero zelf – in zijn wiel bleef, was de jonge Enric. Daarna ging het snel met de timide klimmer, maar aan de hooggespannen verwachtingen wist hij nooit helemaal te voldoen.
Vertrouwen
Wat vertrouwen met een mens kan doen, liet Mas tijdens deze Vuelta aan de wereld zien. In de vijftiende rit lag er een steen op de weg, en om te voorkomen dat het peloton er overheen zou rijden, wipte de rodetruidrager hem met zijn voorwiel van de baan. Mas breidde zijn voorsprong uit tot ruim twee minuten, reed vervolgens de tijdrit van zijn leven en begon met 1 minuut en 37 seconden voorsprong aan het slotweekend, waarin hij de rode trui onbedreigd tot aan de finish behield.
In de herfst van zijn carrière boekt de Spanjaard zo de grootste overwinning uit zijn loopbaan. Op het hoogste schavotje kon Enric zijn brede glimlach met spierwitte tanden onmogelijk verbergen.
