Ooit was Marion Jones de snelste vrouw ter wereld, tegenwoordig komt ze amper de trap nog af. De Amerikaanse was een van de eerste vrouwelijke sportmiljonairs en won op de Olympische Spelen van Sydney vijf medailles. Maar door het BALCO-dopingschandaal raakte ze haar fortuin kwijt aan rechtszaken, belandde ze in de cel en werd ze ontnomen van haar vijf olympische medailles.
Deze week in de rubriek Gevallen Held: atlete Marion Jones, ooit het uithangbord van de atletiek, tegenwoordig verguisd.
Vijf keer goud
In aanloop naar de Olympische Spelen van Sydney in 2000 windt Marion Jones er geen doekjes om. Verspringen, de 4 x 100 meter, de 4 x 400 meter, de 100 meter en de 200 meter: zij, en niemand anders, zal op al haar vijf onderdelen goud winnen.
Jones sluit de Olympische Spelen af zoals ze die een week eerder begon: met goud. Toch is haar eigenlijke missie – vijf keer goud in Sydney – dan al mislukt. Bij het verspringen eindigt ze als derde en ook de Amerikaanse 4 x 100 meter-ploeg loopt goud mis. De Verenigde Staten kunnen het ontbreken van Gail Devers en de geblesseerde sprinter Chryste Gaines niet opvangen, zien bovendien twee wissels misgaan en mogen uiteindelijk blij zijn dat Jones als laatste loopster nog het brons veiligstelt.
De atlete die menige persconferentie al tot een one-woman-show heeft gemaakt, is ook die dag niet te stuiten. “We zijn naar Sydney gekomen om het respect te krijgen dat we verdienen. Vooral van de Verenigde Staten. Daar word ik vaak genoeg gepest met de mededeling dat ik de enige atlete van de Bahama’s ben (Jones heeft een dubbele nationaliteit van de Verenigde Staten en Belize, red.). Vandaag hebben we bewezen dat ons kleine land er nog een paar heeft. Wij verdienen deze gouden medaille als geen ander”, vuurt ze haar woorden af met de regelmaat van een repeterend machinegeweer.
BALCO-schandaal
Drie jaar later begint het imago van Jones barsten te vertonen. In 2003 wordt haar naam in verband gebracht met BALCO, het Californische laboratorium van Victor Conte dat centraal staat in een groot dopingonderzoek. Nadat de Amerikaanse antidopingautoriteit USADA in 2003 een anonieme tip krijgt over een nieuw, moeilijk detecteerbaar designersteroïde, groeit het onderzoek naar BALCO snel uit tot een van de grootste dopingschandalen in de Amerikaanse sport.
Jones ontkent aanvankelijk dat ze verboden prestatiebevorderende middelen heeft gebruikt. Ook wanneer ze in 2004 met USADA spreekt over haar vermeende betrokkenheid, blijft ze de beschuldigingen van de hand wijzen.
Doodzonde
Op 5 oktober 2007 geeft Jones een persconferentie. Ze barst in tranen uit terwijl ze haar excuses aanbiedt voor haar daden. “En zo sta ik met grote schaamte voor u en vertel ik u dat ik uw vertrouwen heb verraden…”, geeft ze haar meineed snikkend toe. “En je hebt het recht om boos op mij te zijn. Ik heb ze teleurgesteld. Ik heb mijn land in de steek gelaten. En ik heb mezelf teleurgesteld.”
Jarenlang ontkent ze glashard haar dopinggebruik. Dat laatste zou haar nog vergeven kunnen worden, maar ze heeft ook onder ede valse verklaringen afgelegd. Een doodzonde. Op 11 januari 2008 wordt ze veroordeeld tot zes maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf, twee jaar proeftijd en 800 uur taakstraf. Jones smeekt de rechter om haar gevangenisstraf om te zetten in een voorwaardelijke straf, omdat ze een goede moeder wil zijn voor haar kinderen. Voorbeeldige moeder of niet, de federale rechter in White Plains kent geen pardon.
Ooit publiekslieveling, uithangbord voor de sport, een van de eerste vrouwelijke sportmiljonairs met vijf olympische medailles, is Jones nu verguisd. De Amerikaanse atletiekbond verwijdert haar biografie van de website, ze raakt haar olympische medailles kwijt, ziet haar reputatie instorten en komt financieel aan de grond te zitten.
‘Mijn knieeën hangen nog aan een draadje’
Eind 2025 staat Jones opnieuw in de belangstelling vanwege een filmpje dat ze op Instagram deelt. Het contrast is schrijnend: ooit was ze de snelste vrouw ter wereld, nu komt ze met moeite de trap af. Zelf lijkt ze er de humor nog wel van in te zien. Onder het beeld klinkt Whats Up? van 4 Non Blondes en valt te lezen “‘It’s always ‘are you Marion Jones?! You were the fastest woman in the wold one!’ and never ‘How are you knees doing?'”.
De voormalige wereld- en olympisch kampioene, die na haar dopingbekentenis in 2007 van haar voetstuk viel, wil met haar posts vooral eerlijkheid tonen. “Laat me jullie wat vertellen: mijn lichaam doet soms pijn, ik ben dan ook 50. Ik heb veel meegemaakt, veel fouten gemaakt, ben gevallen en weer opgestaan”, zegt Jones in een vervolgvideo. “Ja, sommige ochtenden wint de trap, maar dat betekent niet dat ik uit elkaar val. Het betekent dat ik gewoon een mens ben.”
In 2020 maakte de Amerikaanse bekend dat ze lijdt aan neuromyelitis optica, een auto-immuunziekte die haar mobiliteit sterk heeft aangetast. De video is een pijnlijke herinnering aan haar fysieke strijd, maar tegelijk ook een boodschap van veerkracht. “Mijn knieën hangen nog aan een draadje”, grapte ze. “Maar we staan nog altijd overeind.”
