De US Open is het vierde Grand Slam-toernooi van het jaar. Veel tennissers schitterden in New York. Zo ook Andre. Agassi. Zij won het toernooi twee keer. Het publiek zag hem letterlijk en figuurlijk zijn wilde haren verliezen.
Met een kaalgeschoren hoofd, blije blik en glimmende US Open-trofee in zijn handen, ziet Andre Agassi er in 1999 uit als een man die eindelijk vrede heeft gesloten met zichzelf. Maar de weg naar die loutering op Flushing Meadows is een van de meest bizarre, visuele en mentale gedaanteverwisselingen ooit.
Pruik
Agassi is niet zomaar een tennisser; hij is een cultureel fenomeen dat transformeert van een rebelse, met pruik spelende popster tot een wijze, gestroomlijnde legende. In de late jaren 80 stormt de tiener uit Las Vegas het proftennis binnen. Met zijn iconische matje, fluorescerende outfits en spijkerbroekjes tart hij het traditionele ‘witte’, elitaire imago van de sport.
‘Ik was jarenlang een gevangene van mijn eigen imago’
Image is everything’, schreeuwt Agassi in een van de commercials waarin hij schittert. Maar achter de woeste haardos en het extravagante uiterlijk gaat, zo blijkt later, een diepe onzekerheid schuil. Pas jaren later onthult de Amerikaan in zijn autobiografie Open dat zijn beroemde haren in werkelijkheid een pruik zijn om zijn beginnende kaalheid te verbergen, een geheim dat hem tijdens zijn eerste Grand Slam-finale verlamt van angst dat het ding zou afvallen.
Gladiator
De grote omslag komt halverwege de jaren 90. Agassi besluit de schijnvertoning te beëindigen. Hij verschijnt met een gladgeschoren hoofd op de baan: een rauwe, afgetrainde en minimalistische gladiator. “Het voelt alsof ik een loodzware ketting van mijn nek heb gehaald,” zo vat hij zijn bevrijdende manoeuvre samen. “Ik was jarenlang een gevangene van mijn eigen imago. Pas toen ik mijn haar had afgeschoren realiseerde ik me dat wie ik wilde zijn, niets te maken had met hoe ik eruitzag.”
Metamorfose
De visuele metamorfose gaat hand in hand met een sportieve wedergeboorte, waarin de US Open het passende en gewenste decor vormt. Het hardcourt in New York, met het rumoerige en meedogenloze publiek, is de plek waar Agassi’s vechtlust volledig tot zijn recht komt. Waar hij in 1994 als ongeplaatste speler de titel grijpt door de tenniswereld te overrompelen met de snelste returns uit de historie, is zijn overwinning in 1999 de kroon op zijn wederopstanding. Nadat hij is weggegleden naar plek 141 op de wereldranglijst, vecht hij zich op Flushing Meadows terug naar de absolute wereldtop.
Heilige grond
Volgens Agassi is het geen toeval dat dit uitgerekend in New York gebeurt. De magie en dynamiek in de metropool, het rumoer, overvliegende vliegtuigen en de nachtelijke sessies zijn een grote inspiratie voor hem. “De US Open is geen tennistoernooi, het is een climax van energie,” vindt hij. “Het publiek in New York eist dat je je ziel op de baan achterlaat. Als je bereid bent voor hen te bloeden, dragen ze je naar de overwinning.”
Agassi sluit zijn carrière in 2006 af op diezelfde heilige grond in New York, onder een minutenlange ovatie. De flamboyante jongen met de wilde haren is getransformeerd tot een man van graniet en een liefhebbende echtgenoot van zijn tegenpool, collega Steffi Graf. Hij is het bewijs dat uiterlijke schijn vergankelijk is, maar dat het vinden van je ware identiteit de sleutel is tot onsterfelijkheid.
