De US Open is het vierde Grand Slam-toernooi van het jaar. Veel tennissers schitterden in New York. Zo ook Monica Seles. Ze won de US Open twee keer, maar dat had nog veel vaker het geval kunnen zijn.
Met haar tweehandige fore- en backhand en intense gekreun bij elke bal, verandert Monica Seles de dynamiek van het vrouwentennis in de jaren 80. Geboren in voormalig Joegoslavië, beklimt ze met meedogenloze precisie en onvermoeibare werkethiek de ladder naar de wereldtop. Ze legt al haar energie in haar slagen, wat resulteert in gekreun. En daar moet de conservatieve tenniswereld flink aan wennen.
Dominantie
“Je moet je hele ziel en zaligheid erin gooien om de top te kunnen bereiken. Je moet voor tennis leven, alles moet daar in dienst van staan,” zo luidt de werkethiek van Monica Seles, die volkomen toegewijd is aan haar sport en de jacht op eeuwige roem. Dat lukt vrij snel: Seles doorbreekt de dominantie van Steffi Graf met een agressieve baseline-stijl die de sport nog niet eerder heeft gezien. In 1990 wordt ze, zestien jaar pas, de jongste winnares ooit van Roland Garros. Tussen 1991 en begin 1993 heerst ze in het vrouwencircuit: ze wint hard kreunend acht van de negen Grand Slam-toernooien waaraan ze meedoet.
Seles: ‘Mensen denken dat ik van jongs af aan zo getalenteerd ben. Maar ik weet dat niet zo zeker. Is het talent of gewoon hard werken?’
Het verandert haar leven, in meerdere opzichten. Maar Seles blijft nuchter onder het succes en benadrukt dat de serie overwinningen voortkomt uit passie en inzet. “Mensen denken dat ik van jongs af aan zo getalenteerd ben. Maar ik weet dat niet zo zeker,” aldus Seles. “Is het talent of gewoon hard werken? Want dat laatste is de sleutel naar succes: het moet leuk zijn.”
Littekens
De US Open speelt een cruciale rol in het narratief van haar loopbaan. In 1991 en 1992 verovert Seles de titel in Flushing Meadows. Haar overwinning in 1991 op Martina Navratilova en zege op Arantxa Sánchez Vicario een jaar later laten zien hoe veelzijdig ze is: haar keiharde slagenarsenaal werkt even effectief op de snelle hardcourtbanen van New York als het gravel van Parijs.
Het Amerikaanse Grand Slam-toernooi wordt halverwege de jaren 90 ook het decor van een van de meest emotionele rentrees in de sportgeschiedenis. Nadat een geobsedeerde fan Seles in april 1993 in Hamburg op de baan heeft neergestoken, is (niet alleen) de tenniswereld in rep en roer. Seles vecht meer dan twee jaar lang tegen fysieke en mentale littekens, terwijl Graf terugkeert op de eerste plaats van de wereldranglijst.
In de zomer van 1995 keert ze uiteindelijk terug op de WTA-tour en bereikt vrijwel direct de finale van de US Open. Hoewel ze die nipt in drie sets verliest van Steffi Graf, wint Seles wel iets anders: het respect van de hele sportwereld. “Ik wilde gewoon gelukkig zijn met wat ik deed.” Twaalf maanden later bereikt Seles opnieuw de finale in New York, waarmee ze andermaal bewijst dat ze weer tot de wereldtop behoort. Ze keert na de aanslag terug aan de top, maar weet nog maar één keer een Grand Slam-titel te winnen: de Australian Open van 1996.
Powergeneratie
Seles sluit haar tenniscarrière af met negen Grand Slam- en 53 enkeltitels. Hoewel de aanslag in 1993 haar hoogtijdagen abrupt heeft onderbroken, blijft haar erfenis onbetwist: ze legt het fundament voor de powergeneratie die na haar kwam. Seles’ loopbaan is het verhaal van ongekende tienergenie, diepe tragedie en bewonderenswaardige veerkracht. “Iedereen heeft zijn eigen verhaal”, aldus Seles. “Op een bepaald punt moet je zeggen: dit is wie ik ben, nu is het aan mijzelf om te worden wie ik wil worden.”
Vandaag de dag voert de 52-jarige Monica Seles een heel ander gevecht. Een jaar geleden vertelde ze dat bij haar myathenia gravis is vastgesteld: een aandoening waarbij de communicatie tussen de zenuwen en de spieren is verstoord. Het immuunsysteem blokkeert of vernietigt receptoren, wat leidt tot vermoeibare spierkracht.
