In de overgangsjaren tussen het tijdperk-Joop Zoetemelk en de heerschappij van Miguel Indurain is er één Nederlander die het land doet geloven in een Tourzege. Met zijn karakteristieke, soepele, aerodynamische tred en talent voor tijdrijden is Erik Breukink een ronderenner pur sang.
Erik Breukink is een van de weinige Nederlandse wielrenners die in alle drie de grote etappekoersen dagzeges bij elkaar fietst. Zijn gloriejaren beleeft de zoon van een directeur van het fietsenmerk Gazelle eind jaren ‘80 en begin jaren ‘90. Hij combineert een ijzersterke tijdrit met bovenmodaal klimtalent. Zijn carrière wordt gekenmerkt door grootse successen, maar ook door de dramatiek die onlosmakelijk met wielersport verbonden is.
In de Giro schiet hij zichzelf definitief naar de wereldtop. In 1987 eindigt hij als derde, een jaar later overtreft hij die prestatie met een tweede plaats in het eindklassement. Het is de legendarische Giro waarin hij onder barre, winterse omstandigheden de mythische etappe over de besneeuwde Gavia-pas op zijn naam schrijft.
Serieus meedoen
Het absolute koningsnummer moet de Tour de France worden. In 1990, rijdend voor de later door dopingperikelen besmette PDM-ploeg, is Breukink op de toppen van zijn kunnen. Hij wint dat jaar met zijn specialiteit twee tijdritten en beklimt als derde het podium in Parijs, achter Greg LeMond en Claudio Chiappucci. Nederland heeft na Zoetemelk eindelijk weer een ronderenner die serieus meedoet om het geel.
“Mijn mooiste herinneringen zijn de overwinningen in de grote rondes”, bekent Breukink naderhand. “In de Tour de France heb ik vier etappes gewonnen en het podium gehaald. In de Giro d’Italia waren er twee etappeoverwinningen en stond ik ook op het podium.”
Het wielerleven van Breukink bestaat echter niet alleen uit rozengeur. Zijn onmiskenbare talent gaat soms gepaard met de beruchte ‘slechte dag’ of een plotselinge inzinking. Het meest dramatische voorbeeld hiervan vindt plaats in de Giro van 1989. Breukink rijdt in de roze leiderstrui en lijkt op weg naar de eindwinst, tot de hongerklop toeslaat op de Passo del Rombo. Hij stort in, verliest minuten en zijn roze droom spat uiteen. In een openhartige terugblik op die gitzwarte sportdag beschrijft hij het gevoel dat elke renner vreest
“Als het een beetje licht in je hoofd wordt en het begint allemaal zweverig te worden, dan denk je: oh shit, dat gaat niet goed hier. Ik zag sneeuw die dag, maar het was zwarte sneeuw”, aldus Breukink. “Je zit echt in een zwarte tunnel waar geen lichtpuntje in de verte te bekennen is.”
64 profzeges
Ook in de Tour van 1990 glipt de eindzege door zijn vingers tijdens een mindere dag op de Tourmalet richting Luz Ardiden. Breukink blijft er desondanks nuchter onder. “Ik reed niet lekker. Niet slecht, maar er zat iets onzekers in mijn hele rijden. Je hebt daar maar één blik voor nodig, dat hebben alle wielrenners.” Na de finish toont hij zich een waardig verliezer. “Zeg het maar. Ik heb niet goed gereden, dat weet ik.”
Met 64 profoverwinningen, waaronder vier Tourritten, twee Giro-etappes, één Vuelta-rit en nationale titels op de weg en in het tijdrijden, hoort Breukink bij een selecte club prominente Nederlandse ronderenners. Zijn stijl was even elegant als zijn karakter nuchter was. Hij heeft de Tour weliswaar nooit gewonnen, maar gaf de Hollandse wielerfans herinneringen die decennia later nog altijd springlevend zijn.
(Tekst: André Venema)
Lees ook:
- Miguel Indurain, een ‘koninklijk’, fysiologisch wonder
- Lucho Herrera, kleine tuinman met grote motor
- Jan Janssen, een veelzijdige wereldtopper
- Alberto Contador, geboren met onverzadigbare aanvalslust
- Michael Boogerd, de hoop van de natie in donkere tijden
- Chris Froome, van knecht naar onbetwiste kopman
- Joop Zoetemelk, de Tour win je in bed
- Mark Cavendish, met vallen en opstaan naar nieuw record
- Marcel Kittel, familie en rust boven alles
- Hennie Kuiper, sieraard van het vaderlandse cyclisme
- Wout van Aert, kameleon op twee wielen
- Bartali en Coppi, strijd om de ziel van een verscheurde natie
- Eddy Merckx, de beste aller tijden (?)
