Zuid-Korea doet voor de twaalfde keer mee aan een WK. Het hoogtepunt was uiteraard het wereldkampioenschap van 2002 in eigen land en Japan. De Koreanen werden verrassend vierde. Mede dankzij Guus Hiddink, die in Zuid-Korea nog altijd een held is.
De eerste keer dat ik Guus Hiddink in het ‘echt’ zag, was eind 1982. Hiddink, met indrukwekkende snor, was ver in de dertig en in zijn nadagen als voetballer. Hij deed net als veel collega’s op Texel mee aan een jaarlijks zaalvoetbaltoernooi met een gelegenheidsteam onder de naam Oost-Nederland. Ik wist als jochie van acht zijn handtekening te scoren. Hoe dat werkte bij spelers van wie ik een handtekening bemachtigde: die hield ik nadien extra in de gaten. Dus ook Hiddink.
Een paar jaar later, in 1987, werd hij hoofdtrainer van PSV. Met groot succes. Hiddink veroverde drie landstitels en in 1988 de Europa Cup 1 door na penalty’s Benfica te verslaan.
Wereldburger
Daarna werd Hiddink wereldburger. Hij werd trainer van het Turkse Fenerbahce en het Spaanse Valencia. In 1994 keerde hij terug naar Nederland, was vier jaar bondscoach van Oranje. In aanloop naar het WK van 1998 zorgde hij naast de nodige tactische keuzes voor het goede teamgevoel en Hiddink was niet te beroerd om oud-topvoetballers als Ronald Koeman, Frank Rijkaard en Johan Neeskens toe te voegen aan de begeleidingsstaf om ze kennis te laten maken met het vak van trainer. Nederland werd vierde, nadat het in de halve finale na strafschoppen verloor van Brazilië.
Nadat Hiddink Real Madrid en Real Betis had gecoacht, kreeg hij in 2001 het verzoek om Zuid-Korea klaar te stomen voor het WK van 2002 dat in eigen land en Japan werd gehouden. Het leek op het eerste gezicht een kansloze missie. Zuid-Korea had op dat moment immers nog nooit een wedstrijd op een WK gewonnen.
Streetwise
De inmiddels snorloze Hiddink maakte de voorheen vaak brave en naïeve Zuid-Koreaanse spelers meer streetwise, wist een hecht team te smeden. De eerste wedstrijd tegen Polen werd met 2-0 gewonnen, het betekende de eerste overwinning op een WK. De tweede wedstrijd tegen de VS eindigde in 1-1 en de Koreanen stuntten tegen Portugal door 1-0 te winnen. De Portugezen konden naar huis en Zuid-Korea werd groepswinnaar. Een volksfeest barstte los. President Kim Dae-jung kwam zelfs in de kleedkamer. Hiddink greep dat moment aan om een verzoek in te dienen: hij vroeg om vrijstelling van de dienstplicht voor zijn spelers.
Vanaf dat moment noemden de Koreanen hun bondscoach Hie Dung-Gu. Maar het mooiste moest nog komen, wel met een beetje hulp van de arbitrage. In de achtste finale was Italië de tegenstander. In de eerste helft kreeg Zuid-Korea een dubieuze strafschop, die werd gemist door sterspeler Jung-hwan Ahn. Vlak voor tijd scoorde de Koreanen toch nog 1-1. In de verlening kreeg Francesco Totti zijn tweede gele kaart. Onterecht. Daarna werd een Italiaanse goal afgekeurd wegens buitenspel, terwijl dat niet het geval was. Vlak voor het einde van de verlening maakte Ahn de golden goal. In de kwartfinale tegen Spanje mochten de Koreanen opnieuw niet klagen. Tot twee keer toe werd een Spaanse goal om twijfelachtige redenen afgekeurd. Zuid-Korea won uiteindelijk vanaf de strafschopstip. In de halve finale was Duitsland met 1-0 te sterk, waarna de strijd om plek drie met 3-2 werd verloren van Turkije.
Hiddink werd gezien als een heilige in Zuid-Korea. In de zomer van 2002 kwamen er zelfs Koreanen speciaal naar Varsseveld om de heilige grond waar Hie Dung-Gu was geboren, te bezoeken.
Mini-museum
Na dat WK werd Hiddink weer – met succes – trainer van PSV. Vervolgens wist hij als bondscoach Australië naar de achtste finales te loodsen, waarna hij vier jaar bondscoach van Rusland was en werd gebombardeerd tot Tsaar Hiddink nadat hij op het EK van 2008 de halve finale bereikte, mede dankzij een 3-1 overwinning op Nederland in de kwartfinale. Hij was vervolgens nog twee keer trainer van Chelsea, coach van het Russische Anzhi, bondscoach van Turkije, Nederland, China onder 21 en Curaçao.
Samen met Frits Barend interviewde ik Guus Hiddink in 2018 voor Helden, dus 36 jaar nadat ik zijn handtekening bemachtigde op Texel. We gingen bij hem thuis langs in Amsterdam. Zijn kantoor leek een mini-museum, een reis door zijn indrukwekkende carrière.
Vernedering
We namen zijn loopbaan door aan de hand van foto’s. De blik van de vriendelijke, goedlachse Hiddink, niet wars van de nodige zelfspot, verstarde toen Frits en ik een foto van 30 januari 2007 lieten zien. Het was in de periode dat het OM hem vervolgde wegens belastingfraude. Het onderzoek spitste zich toe op de periode na zijn avontuur in Zuid-Korea, toen hij opnieuw trainer was van PSV. “Hier heb ik me zo boos over gemaakt,” vertelde Hiddink, die wilde re-emigreren. “Ik was via mijn accountant al in gesprek met de Nederlandse belastingdienst, wilde geen gelazer. De mededeling was dat ik nogmaals belasting moest gaan betalen, wat erop neerkwam dat ik van mijn verdiensten tien procent over zou houden. Mijn adviseurs zeiden: ‘For the time being kun je even in België gaan wonen en dan gaan we in de tussentijd een oplossing proberen te vinden.’”
Volgens de controleurs gebruikte hij amper gas, licht en water in België. Dat klopte want Hiddink zat voornamelijk op De Herdgang, het trainingscomplex van PSV, of in een hotelletje. Daarop werd hij uitgebreid verhoord en er volgde een rechtszaak. “Ik speelde open kaart en toch werd ik gestraft. Ik dacht: potverdikke, in wat voor land leven we? De hele zaak voelde als een vernedering ervaren.”
Lintje
Hiddink werd veroordeeld, kreeg zes maanden voorwaardelijk en een geldboete wegens een valse belastingaangifte over 2003. “Ik heb een strafblad! Mochten ze me willen vragen voor het lidmaatschap van de Tweede Kamer; dat gaat niet gebeuren.”
Het dubbele was: Guus Hiddink mocht daarna wel ‘gewoon’ mee naar Zuid-Korea op handelsmissies met de Nederlandse regering, zoals in 2016 met premier Mark Rutte. “Dat doe ik ook met plezier. Ik heb een beetje het ijs proberen te breken tussen Nederlandse en Koreaanse bedrijven. Met Mark Rutte heb ik het nooit over die belastingzaak gehad. Niet eens aan gedacht eigenlijk. Ik ben ook een keer met Willem-Alexander die kant op geweest. Had leuk geweest als ik hem had gezegd: Koning, weet u dat u met een crimineel op pad bent?”
Frits en ik opperden dat hij voor zijn verdiensten voor Nederland op z’n minst een lintje had verdiend. “Nou, dat lintje ga ik dus niet krijgen. Het is goed zo. Ik ben niet meer zuur over de hele gang van zaken, ga m’n leven daar niet door laten vergallen.”
Het is Nederland op z’n smalst; een grootheid in Zuid-Korea en veel andere landen, een strafblad in Nederland.
