De US Open is het vierde Grand Slam-toernooi van het jaar. Veel tennissers schitterden in New York. Zo ook Ivan Lendl. Hij won het toernooi drie keer.
Met zijn emotieloze blik, gevreesde forehand en fitheid zorgt Ivan Lendl voor een kleine revolutie in het mannentennis. De Tsjech brengt wetenschappelijke discipline naar de baan. Waar veel collega’s vertrouwen op intuïtie en emotie, benadert Lendl tennis als een wiskundig probleem dat opgelost moest worden.
Hij wordt een kille robot genoemd, is een man van weinig woorden. Het sterrendom interesseert hem niets, Ivan Lendl leeft als een asceet voor zijn sport. Hij is een grootheid in de jaren 80 met een indrukwekkend palmares: 94 enkelspeltitels, waaronder 8 Grand Slams, en liefst 270 weken op de nummer één-positie van de wereld. Hoewel hij zijn eerste Grand Slam-titel op Roland Garros pas in 1984 komt, hij komt in een legendarische partij terug van een 2-0 achterstand tegen aartsrivaal John McEnroe, wordt de US Open hét podium voor zijn haast mechanische regelmatigheid.
Tussen 1982 en 1989 presteert Lendl in New York het ongelooflijke: hij bereikt acht opeenvolgende finales op Flushing Meadows. Deze historische reeks, waarin hij drie opeenvolgende titels pakt (1985, 1986 en 1987) geldt nog altijd als een van de meest indrukwekkende records in het mannentennis. Na verloren finales tegen Amerikaanse publieksfavorieten als Jimmy Connors en John McEnroe, neemt hij in 1985 wraak door de laatste in de finale overtuigend te verslaan.
Met 73 overwinningen in New York bewijst Lendl dat zijn fysieke spel en fitheid perfect passen bij het Amerikaanse hardcourt. Zijn trainingsethiek en de fysieke eisen die hij aan zichzelf stelt, komen op de New Yorkse ondergrond het beste tot hun recht. “Als je niet top honderd procent van je vermogen traint, kun je tijdens de wedstrijd ook geen honderd procent verwachten”, stelt Lendl.
Met zijn speelstijl legt hij als architect de basis voor de moderne baseline-tennisser: zware topspin vanaf de achterlijn, fysiek topfit en een minutieuze voorbereiding. Later bewijst Lendl zijn tactische genie opnieuw als coach, wanneer hij Andy Murray naar zijn eerste Grand Slam-titels (waaronder de US Open in 2012) en olympisch goud gidst.
De relatie tussen Lendl en de Verenigde Staten is vanaf zijn doorbraak even intrigerend als complex. Aan het begin van zijn carrière wordt hij door het Amerikaanse publiek vaak weggezet als een kille, ‘Oost-Europees georiënteerde robot’, een imago dat wordt versterkt door de Koude Oorlog-retoriek van die tijd. Toch vindt de geboren Tsjech aan de overkant van de oceaan iets wat hij in zijn geboorteland zo mist: vrijheid en de professionele faciliteiten om de beste te worden. In 1981 verhuist Lendl naar Greenwich, Connecticut. Als de Tsjechoslowaakse autoriteiten hem in 1986 weigeren deel te laten nemen aan een toernooi in Zuid-Afrika, verbreekt hij definitief de banden met het communistische regime en blijft permanent in Amerika.
Lendl laat zich niet van de wijs brengen door de koele ontvangst van de fans. Met karakteristieke droge humor reflecteert hij naderhand op zijn imago in het Westen. “Mensen dachten dat ik koud was, omdat ik niet schreeuwde of met mijn racket gooide. Maar ik was er om te winnen, niet om de clown uit te hangen.”
Na een lange juridische strijd verkrijgt Lendl op 7 juli 1992 officieel het Amerikaanse staatsburgerschap. Het land dat hem aanvankelijk met argusogen bekijkt, wordt zijn thuis. “Amerika heeft mij de kans mijn eigen leven in te richten zonder dat een overheid bepaalt wat ik wel of niet mag doen”, aldus Lendl, die een van de meest invloedrijke figuren uit de tennisgeschiedenis blijft en op eigen voorwaarden het Amerikaanse continent heeft veroverd.
